بررسي مطلوبيت رويشگاه گونه كيكم (Acer monspessulanum) در استان لرستان با استفاده از مدل¬سازي حداكثر آنتروپي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

منابع طبيعي

كارشناسي ارشد

فاكتورهاي محيطي اعم از پارامترهاي اقليمي، توپوگرافي و عوامل بيولوژيكي همچون رقابت، همزيستي و عوامل مديريتي توزيع گونه¬هاي گياهي را تعيين مي¬كنند. مدلسازي پراكنش گونه اي ابزار مناسبي براي توليد نقشه¬هاي آشيان اكولوژيك بالقوه گونه¬هاي گياهي و بررسي ارتباط بين گونه و محيط پيرامون آن است. در اين مطالعه به منظور بررسي رويشگاه گونه كيكم (Acer monspessulanum) در استان لرستان از روش حداكثر آنتروپي (MaxEnt) استفاده شد. تعداد 2592 مكان حضور گونه با استفاده از روش نمونه¬برداري تصادفي طبقه¬بندي شده ثبت شده در مطالعه خواجه الدين و همكاران (1387) به همراه داده¬هاي 22 متغير محيطي شامل 19 متغير اقليمي اخذ شده از پايگاه داده Worldclim و سه متغير فيزيوگرافي مستخرج از نقشه ارتفاعي استان جهت مدلسازي رويشگاه گونه استفاده شد. با ايجاد منحني‌هاي عكس‌العمل گونه نسبت به متغير‌هاي محيطي، دامنه بردباري گونه و شرايط بهينه آنها براي اين گونه تعيين گرديد. همچنين نقشه مطلوبيت زيستگاه گونه كيكم با استفاده از روش MaxEnt توليد گرديد. با استفاده از مدل رگرسيون لجستيك نيز متغيرهاي مهم و تاثيرگذار بر پراكنش اين گونه بررسي شد. بر اساس نتايج، مدل MaxEnt بخوبي توانست رويشگاه¬هاي گونه كيكم را پيش بيني نمايد بطوريكه ميزان AUC اين مدل 82/0 محاسبه شد. بر اساس نتايج، 6/419كيلومتر مربتع از سطح استان (30/17درصد) داراي مطلوبيت عالي براي حضور گونه كيكم مي¬باشد. نتايج نشان داد كه رويشگاه¬هاي گونه كيكم حداكثر تا ارتفاع 2050 متر از سطح دريا با بارش سالانه 300 تا 460 ميلي متر گسترش دارند. بارندگي در سردترين فصل سال (bio19) و دامنه درجه حرارت ساليانه (bio7) بعنوان مهمترين متغيرهاي پيش¬بيني كننده رويشگاه گونه كيكم شناخته شد بنحوي كه در رويشگاه¬هاي مطلوب كيكم ميزان بارش در سردترين فصل سال 190 تا 200 ميليمتر و دامنه درجه حرارت سالانه بين 37 تا 39 درجه سانتيگراد بود. بر اساس تحليل رگرسيون لجستيك چندگانه، رخداد گونه كيكم با متغيرهاي درجه حرارت فصلي (bio4) ، ميانگين دماي مرطوب¬ترين فصل سال (bio8)، بارندگي مرطوب¬ترين فصل سال (bio16) و ارتفاع از سطح دريا (dem) بطور معني¬داري ارتباط داشت. نتايج اين مطالعه مي¬تواند مديران منابع طبيعي را در شناسايي مناطقي كه پتانسيل جنگل¬كاري با استفاده از گونه كيكم دارند راهنمايي نمايد.

225031

ارزيابي و آمايش سرزمين

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان