بررسي كيفي الگوي كنترل والدين بر اساس نظريه‌ي انتخاب گلاسر در جوانان سوءمصرف موادكننده مواد

10/17/2022 12:00:00 AM

چكيده گرايش روزافزون جوانان به اعتياد به عنوان يكي از مسائل جامعه‌ي كنوني مطرح مي شود كه اين امر باعث ارتكاب جرم، بزهكاري و ناهنجاري‌هاي اجتماعي زياد در جامعه گرديده است. با وجود آشنايي افراد با آسيب‌هاي فردي، خانوادگي، اجتماعي و اقتصادي سوءمصرف مواد در جامعه كنوني دامنه گسترش آن رو به افزايش است. خانواده به عنوان يكي از عوامل اجتماعي مؤثر در تكوين شخصيت و اولين محيطي كه فرد در آن به هويت خود پي مي‌برد و نقش‌هاي متفاوتي را در آن كسب مي‌كند، بيشترين سهم را در گرايش افراد به اعتياد دارد. از اين رو هدف از پژوهش حاضر، بررسي الگوي كنترل والدين بر اساس نظريه‌‌ي انتخاب گلاسر در جوانان سوءمصرف كننده مواد به روش كيفي و با استفاده از شيوه‌ي داده بنياد بود. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل كليه جوانان سوءمصرف‌كننده مواد در شهر يزد در زمستان 1400 بود. نمونه‌گيري به روش هدفمند و براي جمع‌آوري داده‌ها از مصاحبه‌ي نيمه ساختاريافته استفاده شد. بعد از مصاحبه با 8 نفر از مصاحبه شوندگان، پاسخ‌ها به حالت اشباع رسيد و به‌منظور افزايش تنوع و غلظت مفهومي بيشتر نظريه، مصاحبه تا 10 مورد ادامه يافت. براي تحليل داده‌ها از روش داده بنياد و سه شيوه‌ي كدگذاري باز، محوري و انتخابي استفاده شد و در نهايت مدل پارادايمي بر اساس داده‌هاي استخراج شده و طراحي شد. يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد كه، در بسياري از افرادي كه سابقه اعتياد داشتند، داشتن مشكلات خانوادگي در دوران كودكي و سوءرفتار والدين ديده مي‌شد كه يكي از مشخصه‌هاي بارز اين سوء‌رفتار، كنترل‌گري نامناسب والدين بود. كنترل‌گري والدين دلايل بسياري از جمله دلبستگي اضطرابي والدين، تجربيات ناخوشايند دوران كودكي والدين، ناتواني در داشتن هويت مستقل والدين، كمال‌گرايي والدين و تعارضات زناشويي والدين دارد. همچنين والدين بسته به فرهنگ و جامعه و اضطراب‌هاي مالي كه در خانواده حاكم است تحت تاثير عوامل مداخله‌گري همچوم نفوذ و دخالت خانواده مبدا، وابستگي مالي فرزندان، مسائل روانشناختي والدين و تعدي به حريم شخصي؛ از انواع روشهاي كنترل‌گري مانند محروميت و تنبيه، توسل به زور و اجبار و گرفتن آزادي و اختيار شخصي، سوءاستفاده‌ي عاطفي و غفلت و مسامحه نسبت به نياز‌هاي اساسي استفاده مي‌كنند. در نهايت فرزنداني كه در دامان چنين خانواده‌هايي تربيت مي‌شوند با پيامدهايي همچون گسلش عاطفي، ضعف در مهارت‌هاي ارتباطي، و عدم تنظيم هيجان دسته و پنجه نرم مي‌كنند كه خود زمينه‌ساز انبوهي از آسيب‌هاي رواني اجتماعي از جمله مصرف مواد مخدر و ... مي‌باشد.

224991

دانشگاه اردکان

چوب‌فروش‌زاده آزاده chobforosh zadeh Azadeh