ارزيابي تاب آوري بهره‌برداران مرتعي زيرحوضه آبخيز قلنگان در شهرستان شهركرد تحت شرايط خشكسالي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي مرتع

كارشناسي ارشد

زندگي بشر از گذشته تاكنون دستخوش اثرات منفي و زيان‌بار مخاطرات‌ طبيعي بوده است. يكي از انواع اين مخاطرات طبيعي خشكسالي است كه آسيب‌هاي اقتصادي، اجتماعي و محيط‌زيستي و كاهش سطح توسعه در مناطق مختلف را به‌دنبال دارد. از اين رو، افزايش تاب‌آوري به عنوان رويكردي مؤثر در راستاي ارتقاي آمادگي در مواجهه با مخاطرات مختلف از جمله خشكسالي به رسميت شناخته شده است. هدف تحقيق حاضر ارزيابي ابعاد اقتصادي، اجتماعي، نهادي و فيزيكي-كالبدي تاب‌آوري بهره‌برداران مرتعي زيرحوضه آبخيز قلنگان در شهرستان شهركرد بود. اهداف جزئي‌تر، ارزيابي ادراك بهره‌برداران از خشكسالي، سرمايه‌هاي معيشت، مؤلفه‌‌هاي مؤثر بر تاب‌آوري و تبيين راهكارهاي حمايتي در راستاي ارتقاي تاب‌آوري بهره‌برداران بود. جامعه‌آماري شامل93 بهره‌بردار مرتع قلنگان و 38 كارشناس منابع‌طبيعي شهرستان شهركرد بود. پرسشنامه بر محور طيف ليكرت از خيلي‌كم، كم، متوسط، زياد و خيلي‌‌زياد تدوين شد. پس از تدوين پرسشنامه، داده‌هاي گردآوري شده در اكسل وارد و با نرم‌افزار آماري SPSS تجزيه و تحليل شدند. نتايج نشان داد بين اكثر مؤلفه‌هاي مرتبط با ادراك بهره‌برداران از خشكسالي، سرمايه‌هاي معيشت، مؤلفه‌هاي مؤثر بر تاب‌آوري و راهكارهاي حمايتي براي هر دو گروه هدف تفاوت معني‌دار وجود دارد. علاوه‌بر‌اين، بين دو گروه هدف از نظر هر مؤلفه‌ مورد مطالعه اختلاف معني‌دار وجود دارد. واگرايي ديدگاه‌ها در درك و اولويت‌بندي مؤلفه‌هاي مورد مطالعه را مي‌توان به تفاوت نگرش گروه‌هاي هدف ارتباط داد. تفاوت ديدگاه گروه‌هاي هدف را مي‌توان به تفاوت نگرش و درك ميداني و محلي بهره‌برداران و فهم متفاوت علمي، تجربي و اجرايي كارشناسان منابع طبيعي نسبت داد. همگرايي ديدگاه‌هاي گروه‌هاي هدف را مي‌توان به ايجاد درك و ذهنيت مشترك از طرق مختلف مرتبط دانست. اين تحقيق پيشنهاد مي‌كند در راستاي همگرايي بيشتر گروه‌هاي ذينفع برنامه‌هاي آموزشي و كارگاه‌هاي مشاركتي در زمينه‌هاي مختلف توسعه داده شود. علاوه براين، در راستاي ذهنيت و درك مشترك كه بهتر مي‌تواند به حل‌و‌فصل مسائل و مشكلات كمك كند- برنامه‌ريزي صورت گيرد.

224949

مديريت مرتع

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان