بررسي تاثير آموزش بهداشت خواب مبتني بر اپليكيشن تلفن همراه بر كيفيت خواب سالمندان تحت پوشش صندوق بازنشستگان كشوري شهر رشت درسال 1401

رشت

مقدمه: سالمندي جمعيت پديده اي جهاني است و پاسخگويي به نيازهاي ناشي از آن، در دنياي امروز از مهم‌ترين دغدغه‌ها به شمار مي‌رود.‌ يكي از اختلالات شايع و تاثير گذار بركيفيت زندگي سالمندان، اختلالات خواب است كه از شكايات شايع و دلايل مراجعه افراد سالمند به پزشكان به شمار مي رود. با توجه به عوارض ناشي از تداوم مصرف داروهاي خواب آور، مداخلات غيردارويي در كانون توجه قرار دارند. يكي از روش هاي غيردارويي درمان اختلالات خواب، آموزش بهداشت خواب به منظور تغيير در باورها و عادات مربوط به خواب مي باشد. هدف اين مطالعه با بررسي تاثير آموزش بهداشت خواب مبتني بر اپليكيشن تلفن همراه بر كيفيت خواب سالمندان تحت پوشش صندوق بازنشستگان كشوري شهر رشت درسال 1401 انجام شده است. مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع نميه تجربي بوده كه در دو فاز انجام شد. در ابتدا 330 سالمند وارد مطالعه شده و كيفيت خواب آنان توسط ابزار مطالعه مورد بررسي قرار گرفت. سپس 96 سالمند با كيفيت خواب پايين توسط فرآيند تصادفي سازي به دو گروه 48 نفره آموزش و كنترل تقسيم گرديدند. ابزار گرد آوري داده ها پرسشنامه اي دو بخشي شامل پرسشنامه اطلاعات فردي – اجتماعي و پرسشنامه شاخص كيفيت خواب پيتزبورگ (PSQI)، است كه از طريق مصاحبه حضوري و يا تلفني قبل و پس از انجام مداخله، تكميل شده است. نحوه استفاده از اپليكيشن آموزشي بهداشت خواب مبتني بر موبايل در دو جلسه حضوري به گروه مداخله كه به گروه هاي كوچك تقسيم شدند، آموزش داده شد و از آنها خواسته شد تا به مدت 4 هفته هر روز برنامه هاي آن را اجرا كنند. دادهها با استفاده از نرم‌افزار SPSS ويراست 24 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت و سطح معني‌داري كم تر از 05/0 در نظر گرفته شد. نتايج: نتايج مطالعه نشان داد كه سن سالمندان شركت كننده در مطالعه 52/6 ± 98/68 و اكثريت سالمندان زن (1/60%)، متاهل (3/83%)، ساكن شهر (5/91%) و داراي ميزان تحصيلات دانشگاهي (52%) بودند. ميانگين نمره كيفيت خواب سالمندان برابر با 88/3 ± 37/5 بوده و تحت تاثير جنسيت، ميزان تحصيلات، وضعيت تاهل، ترتيبات زندگي، داشتن بيماري هاي زمينه اي و وضعيت اشتغال سالمندان بوده است(05/0≥P). حيطه هاي «تاخير در بخواب رفتن» و«استفاده از داروهاي خواب آور» به ترتيب بيشترين و كمترين مشكل در ميان حيطه هاي كيفيت خواب را به خود اختصاص دادند. همچنين بر اساس آزمون آناليز مانكوا نتايج مطالعه نشان داد كه آموزش بهداشت خواب بر كيفيت خواب در همه حيطه ها بجز حيطه بازدهي خواب از لحاظ آماري تاثير معني داري داشته است(05/0≥P) . نتيجه گيري: آموزش بهداشت خواب با استفاده از روش هاي در دسترس و كاربردي موجب بهبود كيفيت خواب سالمندان مى شو. كليد واژه ها: كيفيت خواب، سالمند، آموزش بهداشت، نرم افزار تلفن همراه

224645

دانشگاه علوم پزشكي گيلان