بررسي تغييرات چهار دهه كاربري و پوشش اراضي در شهرستان چادگان استان اصفهان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

آبخيزداري

كارشناسي ارشد

افزايش روز افزون جمعيت و احساس نياز به غذا با توجه به كشاورزي سنتي در منطقه مورد مطالعه فشار مستقيم بر عرصه هاي منابع طبيعي مي‌گذارد. اين مهم همراه با بهره‌برداري غير اصولي مسبب تغيير كاربري و تخريب اراضي مرتعي و همچنين انهدام تنوع زيستي مي‌گردد. با ارزيابي تغييرات كاربري و پوشش اراضي امكان برنامه‌ريزي و مديريت اراضي به منظور كاهش اثر تخريبي بهره برداري¬ها امكان پذير مي-باشد. در اين راستا استفاده از علم سنجش از دور و تصاوير ماهواره¬اي كمك عمده¬اي به ارزيابي درست و منطقي در زمان كوتاه و هزينه كم مي¬نمايد. در اين پژوهش با استفاده از تصاوير ماهواره¬اي لندست و داده‌هاي حاصل از بازديد ميداني و تصاوير گوگل تدقيق شده اقدام به تهيه نقشه‌هاي كاربري و پوشش زمين در اراضي شهرستان چادگان براي سال¬هاي 1986، 1996، 2008، 2018 و 2023 گرديده و در اين راستا از دو روش ماشين بردار پشتيبان و حداقل فاصله استفاده شد. طبقه‌بندي در 8 كلاس كشت ديم، كشت آبي، اراضي مرتعي، اراضي آيش، اراضي باير، اراضي آبرفتي و كوهستاني، مناطق انسان‌ساخت و رودخانه انجام گرفت. سپس از نتايج به دست آمده از طبقه‌بندي تصاوير ماهواره‌اي جهت پيش‌بيني وضعيت كاربري/پوشش‌هاي اراضي در در سال 2050 در منطقه‌ي مورد مطالعه با استفاده از ابزار مدل‌ساز تغييرات زمين (LCM) در نرم‌افزار Terrset استفاده شد. نتايج طبقه‌بندي نشان داد كه الگوريتم ماشين بردار پشتيبان با صحت كلي و ضريب كاپاي بيشتر از 80 درصد در تمامي تصاوير مورد استفاده عملكرد بسيار بهتري نسبت به روش حداقل فاصله داشت. آشكارسازي تغييرات در دوره‌ي زماني مورد بررسي نشان داد كه طبقات كشت ديم، كشت آبي و اراضي مرتعي تا سال‌هاي 2008 و 2018 روندي صعودي در مساحت خود داشته و سپس با كاهش مواجه شده‌اند. اما طبقات اراضي باير و مناطق انسان‌ساخت در تمامي سال‌هاي مورد بررسي روندي افزايشي را در مساحت خود تجربه نموده‌اند. اين مورد در پيش‌بيني‌هاي به دست آمده براي سال 2050 نيز به شدت مشهود است. يكي از دلايل اصلي اين موضوع را مي‌توان به اقتصاد محلي اين شهرستان نسبت داد به طوري‌كه با رشد جمعيت، اراضي ملي و كشاورزي كه در گذشته كاربري مرتعي داشته‌اند در آينده به ويلاسازي و در نتيجه رشد مناطق انسان ساخت اختصاص داده خواهند شد. زمين‌هاي مرتعي نيز با تبديل كاربري به كشاورزي و به ويژه كشت ديم اختصاص يافته و در سال‌هاي خشكسالي رها شده تا به اراضي باير بپيوندند. اين مطالعه نشان مي‌دهد كه با برنامه‌ريزي دقيق و درست مي‌توان از تخريب اين اراضي در آينده جلوگيري نمود.

224604

سيلاب و رودخانه

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان