اثر مواد خام گياهي و بيوچار آن در شرايط تنش خشكي بر گلرنگ

علوم و مهندسي آب گرايش آبياري و زهكشي

10/9/2023 12:00:00 AM

تنش خشكي از مهم‌ترين تنش¬هاي غيرزنده و عوامل محدودكننده توليد محصولات كشاورزي است. اين مشكل كاربرد نهاده‌هايي براي حفظ آب را ضروري كرده است. موادخام گياهي و بيوچار حاصل از آن جز اصلاح كننده‌هاي حافظ آب محسوب مي‌شود. براي بررسي اثر كاربرد مواد خام گياهي و بيوچار حاصل از آن بر گلرنگ، پژوهشي در سال زراعي 1401-1400 در ايستگاه تحقيقاتي دانشگاه اردكان (با طول جغرافيايي 53 درجه و 48 دقيقه شرقي و عرض جغرافيايي 32 درجه و 20 دقيقه شمالي و ارتفاع 1040 متر از سطح دريا) انجام شد. اين آزمايش به‌صورت فاكتوريل و در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا شد. فاكتورهاي اين پژوهش شامل كاربرد اصلاح‌كننده با منشاء گياهي (به‌صورت مواد خام از پوست گردو، پسته و بادام و بيوچار حاصل از آن) در سه سطح (10 تن در هكتار مواد خام گياهي و 10 تن در هكتار بيوچار) و روش كم آبياري در چهار سطح (آبياري كامل به عنوان شاهد، 50 درصد آبياري كامل، آبياري بخشي ثابت ناحيه ريشه، آبياري بخشي متناوب ناحيه ريشه) با استفاده از سيستم نوارهاي آبده (تيپ) بود. نتايج نشان داد كه اثر تيمارهاي آزمايش بر تمامي شاخص‌ها در سطح احتمال 1 درصد معني‌دار بود (p≤0.01). همچنين نتايج حاكي از آن بود كه عملكرد دانه با تيمار آبياري كامل بيش‌ترين مقدار (2/2552 كيلوگرم در هكتار) و با آبياري بخشي ثابت ناحيه ريشه كم‌ترين ميزان (4/1554 كيلوگرم در هكتار) را داشته است. در مقايسه تيمارهاي اصلاح¬كننده عملكرد دانه در اثر كاربرد مواد خام گياهي به بيشينه خود به مقدار 1712 كيلوگرم در هكتار رسيد. مقادير عملكرد بيولوژيك گلرنگ نيز در آبياري كامل و تيمار كاربرد مواد خام به ترتيب با مقادير 7420 و 5/5992 كيلوگرم در هكتار بيشينه بود. هم‌چنين مقادير عملكرد روغن گلرنگ نيز در آبياري كامل و تيمار كاربرد مواد خام به ترتيب با مقادير 99/593 و 71/446 كيلوگرم در هكتار بيشينه بود. به علاوه مقادير درصد روغن گلرنگ نيز در آبياري كامل و تيمار كاربرد مواد خام به ترتيب 23 و 22 درصد حداكثر بود. نتايج بدست آمده نشان داد استفاده از مواد خام گياهي و روش آبياري كامل بيش‌ترين اثر افزايشي را نسبت به بيوچار و تيمار بدون اصلاح كننده در شرايط تنش خشكي بر شاخص عملكرد و درصد روغن گلرنگ داشته است. نتايج هم‌چنين نشان داد در مجموع استفاده از مواد خام گياهي منجر به توليد بيش‌تر بذر و روغن در گلرنگ شده است. دليل احتمالي اين امر حفظ بيش‌تر رطوبت در خاك با كاربرد مواد خام در مقايسه با بيوچار است.

224273

دانشگاه اردکان

عزيزيان ابوالفضل azizian abolfazl