رويكرد نظريه بازي براي قيمت‌گذاري برق، سوخت زيستي و سوخت فسيلي در يك زنجيره تأمين تاب‌آور تحت مداخلات دولتي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

با توجه ‌به مشكلات زيست‌محيطي ناشي از گرم‌شدن هواي زمين كه از انتشار بي‌رويه‌ي گازهاي گلخانه‌اي نشأت گرفته است، محققان به جهت بهبود شرايط، به ارائه‌ي راهكار پرداخته‌اند؛ زيرا به گفته‌ي برخي از آينده‌پژوهان، در صورتي كه با همين سرعت توليد آلودگي و گازهاي گلخانه‌اي صورت بگيرد، تا سال 2030 كره زمين قابليت سكونت نخواهد داشت. سهم عمده‌اي از آلودگي هوا، ناشي از منابع متحرك مي‌باشد. طبق آمارها در اروپا سهم منابع متحرك %7.71 از آلودگي است كه %6.60 آن سهم خودروهاي سواري، %1.27 سهم كاميون‌ها و خودروهاي ديزلي سنگين، %11 سهم كاميونت‌هاي ديزلي سبك و %3.1 سهم موتورسيكلت‌ها مي‌باشد. آمار ساير كشورها و مناطق نيز مشابه آمار فوق است. اين ارقام اهميت بخش حمل‌ونقل در آلودگي يا پاكي هوا را نشان مي‌دهد. شايد بتوان گفت اقداماتي كه در راستاي كاهش آلودگي بخش حمل‌ونقل باشد مي‌تواند كرهزمين را از اين وضعيت نجات دهد. راهكارهاي زيادي براي اين موضوع وجود دارد كه به دو مورد از مهم‌ترين آن‌ها اشاره مي‌شود: (1) استفاده از خودروهاي الكتريكي به‌ جاي خودروهاي فسيلي و (2) استفاده از سوخت زيستي به ‌جاي سوخت فسيلي. راهكار اول به جهت پيچيدگي بيشتر براي تحقيق و توليد خودرو و نيز فراگير نمودن آن بين افراد جامعه نياز به زمان زيادي دارد؛ ولي استفاده از سوخت‌هاي زيستي حتي به‌صورت مكمل سوخت‌هاي فسيلي بسيار تأثيرگذار است و در زمان كمتري قابليت اجرايي‌شدن دارد. حتي شركت‌هاي توزيع سوخت مي‌توانند سوخت‌ زيستي را با نسبتي معين با سوخت فسيلي تركيب كرده و در جايگاه‌هاي عرضه‌ي سوخت توزيع نمايند؛ اما اين امكان براي خودروهاي الكتريكي وجود ندارد. اين پژوهش براي اولين‌بار به بررسي يك زنجيره تأمين انرژي با قيمت‌گذاري هم‌زمان سوخت زيستي، سوخت فسيلي و برق پرداخته است. در اين زنجيره تأمين كشاورز، پالايشگاه زيستي، پالايشگاه فسيلي و نيروگاه حضور دارند. صنعت در اين مدل متقاضي انرژي بوده و دولت نيز به جهت سياست‌گذاري جهت سوق دادن بازيكنان به سمت سياست‌هاي دولتي (پايداري بيشتر و استفاده از سوخت زيستي) حضور دارد. در اين مدل توابع تقاضاي انرژي و توابع سود بازيكنان، تابع آلودگي و تابع سطح زيركشت محاسبه مي‌شود و مقادير تعادليشان بدست مي‌آيد. ابزارهاي اصلي دولت براي اجراي سياست‌هاي زيست‌محيطي، پرداخت يارانه به صنعت جهت استفاده از سوخت زيستي، پرداخت يارانه به كشاورز جهت كشت جاتروفا (منبع اوليه سوخت زيستي) و اخذ ماليات در ازاي سوزاندن سوخت فسيلي مي‌باشد. اين پژوهش به جهت تعدد بازيكنان واهداف، به وسيله‌ي مدل‌سازي رياضي و با ابزار نظريه بازي‌ها حل شده است و در نهايت پس از به‌دست‌آوردن جواب‌هاي تعادلي، به بررسي و تحليل حساسيت، و بررسي اثر پارامترهاي مختلف بر مقادير تعادلي مي‌پردازد.

224252

سيستم‌هاي كلان

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان