بررسي بيان ژنهاي دخيل در مسيرهاي فتوپريود و سن در طي مراحل مختلف رشد اسفناج

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

كارشناسي ارشد

اسفناج از مهم‌ترين گياهان رويشي يكساله است كه به دليل ارزش غذايي بالا مصرف آن به صورت روز‌ افزون در حال افزايش است. لذا عملكرد بالا به منظور تامين نياز جهاني اهميت بسيار بالايي در اين گياه دارد، اما فاكتورهايي همچون بولتينگ عملكرد و كيفيت اين گياه را به شدت تحت تاثير قرار مي¬دهند. بولتينگ اغلب سبب محدوديت توليد اقتصادي اسفناج مي‌شود زيرا طويل شدن ساقه به همراه تمايز گل سبب تغيير در طعم و رنگ مي‌گردد. بنابراين براي حل اين مشكل لازم است مكانيسم‌هاي دخيل در اين فرآيند به ويژه عوامل ملكولي از قبيل سطح بيان ژن¬هاي درگير و رابطه‌ي بين مجموعه‌اي از ژن‌هاي تعيين كننده زمان گلدهي روشن شود. اين آزمايش به منظور بررسي بيان ژن‌هاي دخيل در مسير‌هاي فتوپريود و سن در طي مراحل مختلف رشدي اسفناج طراحي شد. براي دستيابي به اين منظور، دو ژنوتيپ كاشان و ويروفلاي به ترتيب به عنوان زودگلده‌ترين و ديرگلده‌ترين ژنوتيپ انتخاب و به صورت طرح بلوك كاملا تصادفي با سه تكرار بيولوژيكي در اتاقك رشد در سال زراعي 1401-1400 كشت داده شد. پس از ارزيابي بيان ژن با استفاده از واكنش زنجيره‌اي پليمراز، مشخص شد ژن‌هاي FKF1 و CRY2 در ژنوتيپ كاشان در انتقال از فاز رويشي به زايشي نقش پررنگي دارند. در ژنوتيپ ويروفلاي، بيان ژن‌هاي SPL5 و SBP به طور قابل توجهي بيشتر از ژنوتيپ كاشان بود. نتايج اين مطالعه نشان داد ژن 2-ODD در هنگام تشكيل گل سطح بيان بالايي دارد و ژن TPL در طولاني كردن فاز رويشي به ويژه در ژنوتيپ ويروفلاي اثر‌گذار است. بررسي نتايج آناليز همبستگي بين ژن‌ها در دو ژنوتيپ مورد مطالعه نشان داد بين ژن‌هاي TPL و CRY2 در ژنوتيپ كاشان و ژن‌هاي SBP و FKF1 در ژنوتيپ ويروفلاي همبستگي مثبت/مستقيمي وجود دارد. نتايج اين مطالعه در ايجاد درك عميق اثر ژن‌هاي مهم در تنظيم زمان گلدهي اسفناج نقش مهمي داشته و با بكار‌گيري آن در برنامه‌هاي اصلاحي مي‌توان توده‌هاي موجود را از نقطه نظر زمان گلدهي بهبود بخشيد. همچنين مي‌تواند در مطالعات مربوط به تنظيم مكانيسم¬هاي ژنتيكي مربوط به بولتينگ در ساير سبزيجات و حتي محصولات زراعي مفيد باشد.

224080

بيوتكنولوژي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان