بررسي مقايسه¬اي سطح فريتين سرم و اضافه‌ بار آهن قلب و كبد در بيماران بتا تالاسمي وابسته به تزريق خون با و بدون اسپلنكتومي در بخش تالاسمي بيمارستان 17 شهريور

رشت

مقدمه: تالاسمي يكي از بيماري¬هاي شايع در ايران است. در طول 2-3 دهه گذشته، تزريق منظم خون به طور قابل توجهي سبب افزايش طول عمر و اميد به زندگي در بيماران تالاسمي ماژور شده ‌است. در عين حال، افزايش استفاده از اين درمان سبب عوارض ناشي از اضافه‌بار آهن شده‌است. در بيماران بتا تالاسمي ماژور به دليل تخريب گلبول‌هاي قرمز، به تدريج پركاري طحال افزايش مي‌يابد و فرد به سوي طحال‌برداري پيش مي‌رود. مطالعات قبلي اثر اسپلنكتومي بر نياز به تزريق خون را نشان داده‌اند، اما نقش آن بر ساير پارامترهاي تعادل آهن در بيماراني كه تحت تزريق خون هستند، هنوز نامشخص است. با توجه به عوارض احتمالي اسپلنكتومي در بيماران بتا تالاسمي وابسته به تزريق خون، و تأثير مخرب اضافه‌بار آهن در بيماران بتا تالاسمي به دليل تزريق خون مكرر، اين مطالعه با هدف مقايسه سطح فريتين سرم و اضافه‌بار آهن قلب و كبد در بيماران تالاسمي وابسته به تزريق خون با و بدون اسپلنكتومي در بخش تالاسمي بيمارستان 17 شهريور انجام گرفت. مواد و روش‌ها: اين پژوهش يك مطالعه تحليلي- مقطعي مي‌باشد كه بر روي پرونده دو گروه از بيماران مبتلا به بتا تالاسمي وابسته به تزريق خون با و بدون اسپلنكتومي انجام شد. داده‌هاي مورد بررسي از پرونده بيماران جمع‌آوري شد و شامل سن بيمار در هنگام اسپلنكتومي، مدت زمان سپري شده از اسپلنكتومي، سن شروع تزريق خون، سطح سرمي فريتين در طي 6 ماه، اضافه‌بار آهن قلب و كبد، هموگلوبين در طي 6 ماه، ميزان تزريق خون در سال بوده‌ است. هم¬چنين ويژگي‌هاي قبل و پس از جراحي مورد بررسي و در نرم افزار SPSS ورژن 19 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج: در اين پژوهش بررسي پرونده 58 شركت كننده شامل 26 نفر مرد و 32 نفر زن انجام شد. بيماران در دو گروه شامل 28 نفر اسپلنكتومي شده و 30 نفر اسپلنكتومي نشده بودند. ميانگين سن بيماران در هنگام جراحي اسپلنكتومي 17122/8±7857/17 بوده ‌است. نتايج حاكي از آن بود كه اختلاف معنا‌داري از لحاظ سن، شروع تزريق خون و اضافه‌بار آهن قلب در بيماران بتا تالاسمي وابسته به تزريق خون با و بدون اسپلنكتومي ديده شد (05/0P-value<)؛ با اين حال اختلاف معناداري در ميان گروه‌هاي اسپنكتومي و غير‌اسپلنكتومي، ازلحاظ غلظت هموگلوبين خون، اضافه‌بار آهن در كبد و فريتين ديده نشد (05/0P-value>). نتيجه گيري: نتايج نشان داد كه سن شروع تزريق در افرادي كه اسپلنكتومي نشده¬اند، پايين¬تر از افرادي بود كه اسپلنكتومي شده¬اند. از سويي داده‌ها نشان داد كه افرادي كه اسپلنكتومي شده¬اند، ميزان اضافه‌بار كمتري از آهن در قلب اين افراد بوجود آمده بود.

223967

علوم پزشكي گيلان