ارزيابي مبناي ژنتيكي صفت بولتينگ در اسفناج با استفاده از توالي نواحي مرتبط

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده اسفناج از مهم‌ترين سبزي¬هاي برگي است كه به صورت تازه و يا فرآوري شده مصرف مي‌شود و داراي عملكرد بالا و رشد سريع است. اين گياه بومي ايران بوده و از نظر ارزش غذايي اهميت ويژه¬اي دارد. به دليل قدمت زياد كشت و كار در ايران، توده‌هاي متنوع و ارزشمندي از اين گياه در كشور وجود دارد. بنابراين جمع‌آوري، حفظ، نگه‌داري و ارزيابي صفات ژنتيكي اين سبزي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. بولتينگ پديده فيزيولوژيك ناخواسته است كه باعث به بذر نشستن بي¬موقع اسفناج شده و باعث از بين رفتن كيفيت آن¬ مي¬شود. با توجه به اهميت بولتينگ و وجود اين موضوع در سبزي اسفناج به نظر مي¬رسد بررسي دقيق توده¬هاي بومي و مقايسه¬ي آن¬ها با توده¬هاي خارجي ضروري است. بنابراين آزمايشي به¬منظور شناسايي چند شكلي‌هاي تك نوكلئوتيدي در ژن¬ها و نواحي دخيل در گلدهي 10 توده¬ي اسفناج طراحي و انجام شد. براي دستيابي به اين منظور، بذور ژنوتيپ‌هاي زودگلده و ديرگلده جمع‌آوري شده در گلخانه دانشگاه صنعتي اصفهان در سال زراعي 1400-1399 كشت شدند. توده¬هاي اسفناج در اين بررسي شامل نه توده¬ي بومي و يك توده¬ي غيربومي(ويروفلاي) بود. پس از ارزيابي ژن¬هاي مرتبط با صفت بولتينگ، 3 ژن به همراه يك ناحيه پروموتوري انتخاب و پس از طراحي آغازگرهاي مناسب، نواحي مورد نظر مورد بررسي و ارزيابي تنوع نوكلئوتيدي قرار گرفتند. نتايج آزمون تاجيما دي در بررسي تكاملي ژن‌هاي SPO04942، SPO04967 وSPO05293 مشخص كرد كه اين ژن‌ها تحت تأثير انتخاب متعادل قرار داشته و فشار انتخابي بر روي آن مؤثر نبوده است. لذا مي¬توانند به عنوان يك كانديداي مناسب جهت دستورزي¬هاي ژنتيكي و روش¬هاي اصلاح كلاسيك بدون تاثير گرفتن از فشار انتخاب در جهت توليد ارقام ديرگلده مورد استفاده قرار گيرند. نتايج بررسي روابط فيلوژنتيكي ميان ژنوتيپ¬ها نشان داد كه تقريبا تمامي ژن¬هاي مورد بررسي در اين مطالعه قادر به تفكيك ژنوتيپ¬هاي زودگلده از ديرگلده هستند، لذا مي¬توانند به عنوان يك نشانگر مناسب براي صفت بولتينگ مورد استفاده قرار گيرند. نتايج اين آزمايش درك عميقي از مكانيسم‌هاي مولكولي بولتينگ در اسفناج فراهم مي‌كند و در توليد انواع مختلفي از ژرم‌پلاسم‌هاي اسفناج سازگار با مناطق مختلف، مفيد مي‌باشد.

223951

بيوتكنولوژي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان