ارزيابي ژنتيكي بين وقوع سقط جنين سبك و توليد شير با استفاده از روش بيز (نمونه گيري گيبس) در گاوهاي شيري هلشتاين

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم دامي

كارشناسي ارشد

چكيده سقط يكي از ناهنجاري‌هاي توليدمثلي شايع در گاوهاي هلشتاين بوده كه سالانه زيان هنگفتي را به صنعت دامپروري وارد مي¬كند. مطالعه عوامل موثر بر وقوع سقط و همچنين بررسي همبستگي‌هاي فنوتيپي و ژنتيكي بين اين ناهنجاري با صفات توليدي و توليد مثلي مي¬تواند در مديريت و كنترل آن نقش موثري داشته باشد. از اين‌رو پژوهش حاضر با هدف بررسي عوامل موثر بر وقوع سقط سبك و ارتباط ژنتيكي و فنوتيپي بين سقط در 150 روز اول آبستني با صفات توليد شير در روز اوج توليد شير انجام شد. بدين منظور از ركورد 442227 زايش مربوط به 175948 گاو شيري در نوبت زايش هاي مختلف طي سال هاي 1387 تا 1401 استفاده شد. با استفاده از ركوردهاي روز آزمون مقدار توليد شير در روز اوج، روز رسيدن به اوج توليد شير براي صفات شير، چربي، پروتئين و امتياز سلول سوماتيك محاسبه گرديد و اطلاعات زايش مربوط به گله‌هاي مختلف ادغام شد. ويرايش داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SQL انجام و براي محاسبات آماري از رويه GLIMMIX نرم‌افزار SAS بهره برده شد. با استفاده از روش بيز و نمونه‌گيري گيبس با نرم افزار DMU اجزاي واريانس ژنتيكي و فنوتيپي و همچنين هبستگي‌هاي ژنتيكي و فنوتيپي بين سقط و صفات توليدي تخمين زده شد. ميانگين وقوع سقط در 150 روز اول آبستني 3/6 درصد با دامنه 6/1 تا 9/14 درصد بود. نوبت زايش، تعداد تلقيح به ازاي آبستني، توليد شير در روز اوج، روز رسيدن به اوج و همچنين امتياز سلول¬هاي سوماتيك شير به همراه اثرات گله، سال و فصل زايش بر وقوع سقط معني¬دار شدند (P<0.05). با افزايش نوبت زايش و همچنين تعداد تلقيح به ازاي هر آبستني احتمال وقوع سقط افزايش يافت(P<0.05). در گاوهاي نوبت زايش اول افزايش سطح توليد، منجر به افزايش احتمال وقوع سقط گرديد، در صورتي كه در گاوهاي نوبت زايش 2 و بالاتر، سطح توليد كمتر از 40 كيلوگرم در روز اوج، بيشترين ميزان وقوع سقط را نشان دادند(P<0.05). گاوهايي با امتياز سلول‌هاي سوماتيك بيش از 3 شانس ابتلا به وقوع سقط را نشان دادند (OR=1.75). وراثت¬پذيري سقط در 150 روز اول آبستني 08/0تخمين زده شد و بيشترين ميزان همبستگي ژنتيكي مشاهده شده بين سقط و امتياز سلول‌هاي سوماتيك و پس از آن، سقط و توليد در روز اوج بود. وقوع سقط بر اساس سال زايش روندي افزايشي داشت. همچنين پيشرفت ژنتيكي تخمين زده شده براي سقط مثبت 24/0 بود. به طور كلي نشان داده شد سقط با صفات توليد در روز اوج ارتباط مستقيمي داشته كه در نوبت زايش‌هاي مختلف روند آن متفاوت مشاهده شد. كلمات كليدي: سقط جنين، همبستگي ژنتيكي، صفات توليدي، گاو هلشتاين.

223929

ژنتيك و اصلاح دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان