القاي ريشه مويين در شيرين بيان (Glycyrrhiza glabra) و اثر متيل جاسمونات بر تجمع گليسيريزين

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

بيوتكنولوژي كشاورزي

كارشناسي ارشد

گليسيريزين يك متابوليت ثانويه با ارزش با خواص دارويي بالا مي‌باشد كه به عنوان مهم‌ترين تركيب در گياه دارويي شيرين‌بيان (Glycyrrhiza glabra L.) شناخته مي‌شود. با توجه به مشكلات موجود در كشت گياهان در مزرعه، استفاده از تكنيك‌هاي كشت بافتي به ويژه كشت ريشه مويين، توليد گليسيريزين را سادهتر و مقرون به صرفه‌تر مي‌كند. در اين پژوهش جهت بهينه‌سازي القاي ريشه مويين در شيرين‌بيان آزمايش اول به منظور انخاب بهترين سويه اگروباكتريوم رايزوژنز از ميان سويه¬هاي MSU، A7 و A4-N و بهترين ريزنمونه از ميان ريزنمونه‌هاي برگ، ساقه و دمبرگ در قالب طرح كاملا تصادفي در سه تكرار به صورت كشت درون شيشه¬اي طراحي گرديد. همچنين بر اساس نتايج آزمايش قبل آزمايش دوم جهت تعيين بهترين سن ريزنمونه برگي از ميان برگ‌هاي دو هفته‌اي، سه هفته‌اي و چهار هفته‌اي براي تلقيح با سويه MSU در قالب يك طرح كاملا تصادفي طراحي گرديد. آزمايش سوم به منظور انتخاب منبع كربوهيدرات محيط كشت از ميان دو تركيب گلوكز و ساكارز 3 درصد پايه¬ريزي شد. همچنين آزمايش چهارم جهت انتخاب تيمار نوري مناسب براي رشد ريشه‌هاي مويين از ميان دو تيمار 24 ساعت تاريكي و 16 ساعت روشنايي- 8 ساعت تاريكي طراحي گرديد. نتايج نشان داد، توليد ريشه مويين از اين گياه دارويي به نوع سويه باكتري، سن برگ، سن ريزنمونه، تيمار نوري و تركيبات محيط كشت بستگي دارد. بيش¬ترين درصد ريشه¬زايي به هنگام استفاده از سويه MSU (80 درصد)، ريزنمونه برگي (80 درصد)، برگ سه هفته-ايي (66/76 درصد) و محيط كشت MS حاوي ساكارز 3 درصد (66/86) و تيمار 24 ساعت تاريكي (66/86 درصد) مشاهده شد. در اين پژوهش لاين¬هاي ريشه مويين شيرين‌بيان تحت تيمار 100 ميكرومولار متيل جاسمونات در مدت زمان 48 ساعت قرار گرفت و ميزان گليسيريزين موجود در پنج لاين انتخابي از طريق آناليز HPLC تعيين شد. مقدار گليسيريزين در چهار لاين تيمارشده نسبت به لاين شاهد بعد از گذشت 48 ساعت به صورت معني¬داري كاهش يافت، كه اين نتيجه حاكي از تراوش گليسيريزين به محيط كشت ميباشد، اما در لاين L3 مقدار گليسيريزين 6/2 برابر لاين شاهد گزارش شد.

222974

بيوتكنولوژي كشاورزي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان