تنوع ژنتيكي براي تحمل به شوري در لاين هاي حاصل از تلاقي برگشتي آمفي ديپلوئيد (گندم × Aegilops cylindrica L.) با گندم نان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده گندم داراي موقعيت محوري براي تضمين امنيت غذايي و تغذيه در جهان است. با اين حال، افزايش سريع شوري آب تهديدي جدي براي توليد آن در سطح جهاني است. سطوح بالاي نمك در خاك و آب¬هاي آبياري از عوامل نگران كننده براي زراعت گندم است. شوري به عنوان يكي از مهم¬ترين تنش¬هاي محيطي، تهديدي جدي براي توليد گندم است. تنش شوري بر رشد و نمو گندم تأثير منفي مي¬گذارد و منجر به كاهش عملكرد و كيفيت دانه در اين گياه مي¬شود. گندم از طيف وسيعي از مكانيسم‌هاي فيزيولوژيكي، بيوشيميايي و مولكولي براي سازگاري با تنش شوري به منظور بهينه‌سازي در فرايند رشد و بهبود عملكرد و همچنين خنثي كردن اثرات نامطلوب اين تنش استفاده مي‌كند. براي درك بهتر اين فرآيندها، اين پژوهش با اهداف بررسي تنوع ژنتيكي و تعيين روابط بين صفات زراعي، مطالعه پاسخ¬هاي فيزيولوژيك و ارزيابي ميزان تحمل به شوري از طريق شاخص¬هاي تحمل به شوري در لاين¬هاي BC4F2 حاصل از تلاقي گندم نان با ايژيلوپس سيلندريكا تحت شرايط تنش شوري اجرا شد. اين تحقيق در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه صنعتي اصفهان (واقع در لورك نجف اباد) و با استفاده از 73 لاين گندم حاصل از تلاقي نتاج آمفي¬ديپلوئيد (BC4F2) در قالب طرح بلوك¬ كامل تصادفي با سه تكرار تحت دو سطح تنش شوري شامل آبياري با آب شور (250 ميلي مولار NaCl) و محيط كنترل (عدم استفاده از آب شور) انجام شد. در اين مطالعه ويژگي¬هاي مورفولوژيك- زراعي 73 لاين گندم (شامل ارتفاع بوته، طول سنبله، تعداد سنبله در بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه و عملكرد دانه در بوته)، صفات فيزيولوژيكي 7 لاين حساس و متحمل به شوري انتخاب شده بر اساس شاخص¬هاي فيزيولوژيكي تحمل و حساسيت به شوري (شامل محتواي سديم و پتاسيم، محتواي پرولين برگ، محتواي كربوهيدرات محلول، محتواي نسبي آب، محتواي مالون د‌آلدئيد، كلروفيل a، b و كل و محتواي كاروتنوئيد) و شاخص‌هاي حساسيت و تحمل به تنش شوري (شامل STI، MP، TOL، GMP، MRP، REI، MSTIK1، MSTIK2، HM، YI، SSI و YSI) مورد بررسي قرار گرفت.

222863

اصلاح نباتات

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان