بررسي عملكرد ذرت علوفه اي، نيتروژن جذب شده توسط گياه و نيتروژن باقي مانده در خاك در دو سيستم آبياري قطره اي سطحي و زير سطحي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

مناطق خشك و نيمه خشك جهان به دليل كمبود بارندگي و دماي زياد همواره با كمبود آب مواجه بوده اند. كشور ايران با چالش هاي متعددي در زمينه كمبود آب مواجه است. در مناطق خشك كه سيستم كشاورزي آن وابسته به آبياري است، حفظ كيفيت خاك و آب زيرزميني اهميت بسيار زيادي دارد. آبياري قطره‌اي يك اولويت درروش آبياري در مناطق خشك و نيمه‌خشك محسوب مي‌شود زيرا شرايط را براي كاربرد مؤثر و اقتصادي آب و مواد مغذي فراهم مي‌نمايند. هدف از اين پژوهش بررسي اثر سطوح مختلف مديريت كودي (نيتروژن، آهن و روي) و آب بر زيست¬توده ذرت علوفه-اي، جذب نيتروژن ذرت و نيتروژن نيتراتي باقي¬مانده در نيم¬رخ خاك تحت سيستم آبياري قطره‌اي زيرسطحي و سطحي است. تحقيق در دو سال 1398 و 1399 در مزرعه پژوهشي دانشگاه صنعتي اصفهان اجرا شد. سال اول سطوح آبياري شامل دو سطح آبياري (يك سطح آبياري كامل و يك سطح كم¬آبياري متوسط) و سال دوم شامل سه سطح آبياري ( يك سطح آبياري كامل و دو سطح كم¬آبياري متوسط و ملايم) بود. در هر دو سيستم آبياري، تيمارهاي سطوح كودي شامل كاربرد 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در سه تقسيط (S3FZ0)، كاربرد 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در نه تقسيط (S9FZ0)، كاربرد 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در سه تقسيط و كاربرد كلات آهن و روي (S3FZ1) و كاربرد 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در نه تقسيط و كاربرد كلات آهن و روي (S9FZ1) بود. تيمارهاي آزمايشي به صورت اسپليت پلات در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا شد. شاخص¬هاي اندازه¬گيري شده شامل زيست-توده اندام هوايي، نيتروژن نيتراتي اوليه و نهايي خاك و نيتروژن برداشت شده توسط گياه در زمان برداشت علوفه بودند. مديريت آبياري براساس محاسبه تبخير و تعرق گياه با استفاده از رابطه فائو پنمن مانتيث، و همينطور اندازه¬گيري رطوبت خاك با استفاده از تانسيومتر و اوگر بود. اثر بر هم كنش سه¬گانه سيستم آبياري، سطوح آبياري و تقسيط نيتروژن بر زيست-توده (P < 0.01) نيتروژن جذب شده توسط گياه (P < 0.01) و بهره¬وري نيتروژن (P < 0.01) در دو سال معني¬دار بود. به طور متوسط در دو سال، بيش¬ترين مقدار زيست¬توده، نيتروژن برداشت شده و بهره¬وري نيتروژن به ترتيب 25350 كيلوگرم در هكتار، 316 كيلوگرم در هكتار و 75 درصد مربوط به سايت زيرسطحي، سطح آبياري كامل و سه تقسيط نيتروژن بود. طبق نتايج تجزيه واريانس، اثر ميزان نيتروژن نيتراتي باقي¬مانده در لايه¬هاي مختلف نيمرخ خاك(P < 0.01) و اثر سه گانه تقسيط نيتروژن،كلات آهن و روي و عمق بر نيتروژن باقي مانده خاك (P < 0.01) در هر دو سال معني¬دار بود. بيش¬ترين مقدار نيتروژن نيتراتي باقي¬مانده در خاك، مربوط به عمق صفر تا 20 سانتي¬متري خاك با ميانگين 94 كيلوگرم در هكتار در دو سال بود. با توجه به مقادير كم نيتروژن نيتراتي باقي¬مانده در عمق خاك و عدم آبشويي نيترات در تيمار آبياري كامل ، در مقايسه با تيمارهاي كم آبياري، آبياري قطره¬اي ذرت در شرايط آبياري كامل توصيه مي¬گردد.

222824

آبياري و زهكشي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان