مطالعه و اندازه‌گيري بازگشت‌پذيري منسوجات خابدار تحت بار ثابت فشاري

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي نساجي

كارشناسي ارشد

يكي از مهم‌ترين منسوجات خابدار فرش‌ها هستند. وجود نخ پرز(خاب) در فرش باعث به جود آمدن يك ساختار سه‌بعدي در آن مي‌شود. عواملي مانند سايش، اشعه‌ي ماوراءبنفش، ريزش الياف، تخت شدن، له‌شدگي و عدم بازگشت‌پذيري پرزها مي‌تواند ظاهر فرش را تغيير دهد. سايش باعث تخريب فيزيكي منسوجات مي‌شود كه در اثر مالش سطح منسوج و سطح جسم به وجود مي‌آيد و اشعه‌ي ماوراءبنفش نيز باعث تخريب ساختار الياف منسوجاتي مي‌شود كه در معرض آن قرار گرفته باشد. اين اشعه با تخريب زنجيره‌هاي پليمري الياف باعث مي‌شود فرش ظاهر خود را از دست بدهد. يكي از پارامترهاي تعيين‌كننده‌ي كيفيت ظاهري فرش، ميزان بازگشت‌پذيري پرزها مي‌باشد. هدف از اين پروژه اندازه‌گيري ميزان فشردگي و بازگشت‌پذيري پرزها از لحظه‌ي صفر و بررسي اثر تخريبي سايش و اشعه‌ي فرابنفش بر اين دو عامل مي‌باشد. بدين منظور نمونه‌ها در زمان‌هاي 8، 12، 16 و20 ساعت تحت اشعه‌ي فرابنفش قرار داده شدند و سپس با استفاده از دستگاه هگزاپاد با تعداد سيكل‌هاي 4000، 6000، 8000 و 10000دور سايش داده شدند. با استفاده از دستگاه ضخامت سنج ديجيتال، بارگذاري استاتيكي به مدت دو ساعت انجام شد و نمونه‌ها تحت فشار 220كيلو پاسكال قرار گرفتند. سپس بار اعمال‌شده برداشته شد و اندازه‌گيري ضخامت به‌صورت پيوسته و در زمان يك ساعت با فاصله‌ي يك ثانيه انجام شد. داده‌هاي اندازه‌گيري شده توسط دستگاه ضخامت سنج، هم‌زمان با بارگذاري و رفع بار به كامپيوتر انتقال داده شدند. نمودار درصد بازگشت‌پذيري و درصد افت ضخامت براي همه‌ي نمونه‌ها رسم شدند. نتايج نشان دادند كه بازگشت‌پذيري پرزهاي فرش در دو مرحله انجام مي‌شود كه در مرحله اول پرزها مقدار زيادي از بازگشت‌پذيري خود را در همان لحظه اول انجام مي‌دهد. در مرحله‌ي دوم يك بازگشت‌پذيري وابسته به زمان دارد و كه در ابتداي اين مرحله، تغييرات بازگشت‌پذيري با افزايش زمان داراي شيب بيشتري است و به‌طور تدريجي كاهش پيدا مي‌كند و در زمان‌هاي رفع بار بالاتر به مقدار ثابت مي‌رسد. همچنين نتايج نشان دادند كه با افزايش تعداد سيكل‌هاي سايش و زمان‌هاي اشعه‌ي فرابنفش از مقادير درصد بازگشت‌پذيري فرش كاسته مي‌شود و بر مقادير درصد افت ضخامت افزوده مي‌شود. زماني كه نمونه فرش تحت 4000 دور سايش قرار گرفتند، درصد بازگشت‌پذيري از 58/15 به 49/85كاهش پيدا كرد و همچنين با قرار گرفتن تحت 8 ساعت اشعه‌ي فرابنفش درصد بازگشت‌پذيري از 58/15 به 55/03كاهش يافت. دليل آن مي‌تواند تخريب ساختاري الياف توسط اشعه فرابنفش و خرد شدن نخ‌هاي پرز با انجام آزمون سايش باشد. نمودار درصد افت ضخامت براي تمام نمونه‌هاي فرش رسم شد و مدل جفري با روش حداقل مربعات خطا بر داده‌هاي تجربي برازش شدند. نتايج نشان دادند كه مدل جفري به‌خوبي مي‌تواند بازگشت‌پذيري پرزهاي فرش را حتي در حالات مختلف سايش و اشعه فرابنفش مدل‌سازي كند.

222169

تكنولوژي

مهندسي نساجي

دانشگاه صنعتي اصفهان