بررسي فقهي ضمان عدم رعايت مسائل بهداشتي به هنگام شيوع يك بيماري واگيردار مانند كرونا با تأكيد بر قاعده لاضرر

فقه و مباني حقوق اسلامي

2/28/2023 12:00:00 AM

بحران ناشي از شيوع ويروس كرونا كه به‌سرعت از حالت كشوري (اپيدمي) عبور و جهان را در وضعيت همه‌گير (پاندمي) درآورده است، مطابق مقررات حقوقي بين‌المللي سلامت، مصوب سازمان بهداشت جهاني، يك وضعيت اضطراري و غيرعادي محسوب مي‌شود و درعين‌حال، بسياري از دولت‌ها نيز از اين بحران به‌عنوان وضعيتي غيرمعمول، جدي و غيرمنتظره ياد كرده و اقداماتي فوري در خصوص كاهش شيوع ويروس و كنترل اين بيماري مهلك، انجام داده‌اند؛ به‌طوري‌كه الزاماتي پيشگيرانه و درماني در همه كشورها تعيين و در بسياري از موارد، ستادي تحت عنوان ستاد ملي مقابله با كرونا تأسيس شد. نظام فقهي اسلام، از اين قابليت و ظرفيت برخوردار مي‌باشد كه متناسب با شرايط بحراني و مستحدث و مبتني بر قواعدي چون وجوب حفظ نفس، حرمت اضرار به غير، لزوم دفع ضرر محتمل، قاعده تحذير و قاعده ضرورت (اضطرار)، گزاره‌هاي شرعي عادي را تعليق يا به نحو مقتضي تغيير دهد و برحسب ضرورت، هنجارها و الزاماتي را تعيين و الزام‌آور نمايد. ازاين‌رو، اين پژوهش تحليلي و توصيفي كه به شيوه مطالعات كتابخانه‌اي انجام‌شده به بررسي فقهي ضمان عدم رعايت مسائل بهداشتي به هنگام شيوع يك بيماري واگيردار مانند كرونا با تأكيد بر قاعده لاضرر پرداخته است. يافته‌هاي پژوهش نشان دادند كه در قواعد فقهي تحت عنوان قاعده لاضرر، هر ضرري نفي‌شده است؛ بنابراين انتقال بيماري نيز همان‌طور كه بيان شد منجر به صدمات جسماني اعم از شديد و خفيف مي‌گردد كه اين صدمات علاوه بر خسارت معنوي، خسارات مالي از قبيل هزينه‌هاي درماني را به دنبال دارد. لذا شخص ناقل بيماري مسئول جبران خسارات وارده شناخته مي‌شود.

221844

دانشگاه اردکان

غفوري چرخابي حسين Ghafori Charkhabi Hossein