ارزيابي توليد بذر و جوامع حاصل از خويش¬آميزي در هيبريدهاي تجاري بادمجان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده سبزيجات جايگاه ويژه¬اي در رژيم غذائي انسان در راستاي تأمين سلامتي به عهده دارند و بنابراين نقش مهمي در امنيت غذايي جمعيت رو به رشد جهان ايفا مي¬كنند. بادمجان يكي از سبزيجات مهم از خانواده سولاناسه است و از ديرباز در سبد غذايي خانوار به عنوان يك جزء غذايي مورد استفاده قرار مي¬گيرد. آگاهي از نظام گرده¬افشاني و آثار خويش¬آميزي گياه در برنامه¬¬ريزي بهينه اصلاحي آن گياه الزامي است. اين مطالعه به منظور برآورد تأثير ميزان خويش¬آميزي بر روي توليد بذر، صفات مورفولوژيك و عملكرد در 4 رقم خودگشن شده بادمجان مشتمل بر سالي، دنيس، بارتوك و بلن در مقايسه با حالت بدون گرده¬افشاني دستي آنها اجرا شد. اين مطالعه در قالب طرح بلوك¬هاي كامل تصادفي در F1 با 3 تكرار در گلخانه واقع در دهاقان و در F2 با 6 تكرار در گلخانه واقع در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه صنعتي اصفهان اجرا شد. ابتدا عملكرد و تأثير گرده¬افشاني بر افزايش تعداد بذر در نسل F1 مورد بررسي قرار گرفت كه نشان داد بيشترين عملكرد و تعداد ميوه در بوته مربوط به ژنوتيپ بارتوك و بيشترين تعداد و وزن بذر در ميوه مربوط به ژنوتيپ بلن بوده است. در نسل F2 ، در هر جمعيت بذرهاي گروه بندي شده درشت و ريز به تفكيك كشت شدند و تجزيه و تحليل داده¬ها براي 20 صفت مورفولوژيك و 3 صفت بيوشيميايي در نسل F2 انجام شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه اندازه بذر فقط بر سه صفت طول كلاهك، وزن و تعداد بذر گل¬هاي با خامه متوسط تأثير گذار بوده است. همچنين بين برخي ارقام در برخي از صفات تفاوت معني¬داري وجود داشت اما در صفت عملكرد نوع رقم مؤثر نبود. با انجام تجزيه به مؤلفه¬هاي اصلي 3 مؤلفه در جمعيت¬هاي مورد بررسي استخراج شد كه 94/76 درصد از تغييرات كل را توجيه مي¬نمود. همچنين از باي¬پلات رسم شده همبستگي بين صفات نشان داد كه با افزايش عملكرد و تعداد ميوه در بوته تعداد بذر در ميوه هم افزايش مي¬يابد. همچنين تعداد ميوه در بوته و تعداد بذر با درصد گل خامه بلند همبستگي مثبت و معني داري داشت كه نشان مي¬دهد با افزايش تعداد گل خامه بلند تعداد ميوه در بوته و تعداد بذر در ميوه افزايش مي¬يابد. در بررسي عملكرد نتاج F2، بيشترين عملكرد و تعداد ميوه در بوته همانند F1 مربوط به رقم بارتوك بود و بيشترين تعداد بذر حاصل از گرده¬افشاني در نسل F2 نيز در ژنوتيپ بارتوك مشاهده¬ شد با وجود اينكه در اين ژنوتيپ راندمان اثر گرده¬افشاني نسبت به ژنوتيپ¬هاي ديگر كمتر بود. همچنين بررسي واريانس درون و ضريب تغييرات دو صفت عملكرد و تعداد ميوه در بوته در نسل F2 نشان داد كه احتمالاً ارقام سالي و دنيس داراي بيشترين تعداد ژن براي دو صفت عملكرد و تعداد ميوه در بوته بوده اند.

221690

ژنتيك و بهنژادي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان