كاربرد مدل آكوآكراپ در شرايط تنش خشكي و شوري براي برآورد توليد كنجد

علوم و مهندسي آب گرايش آبياري و زهكشي

3/4/2023 12:00:00 AM

در كشاورزي فارياب در ايران، محدوديت كمي و كيفي منابع آب و در نتيجه آن تنش‌هاي خشكي و شوري، همواره توليد محصولات كشاورزي را تهديد مي‌كند. كنجد از جمله گياهان روغني و صنعتي است، كه به شرايط خشكي و شوري تا حدودي مقاوم است و كشت آن مي‌تواند بخشي از نياز كشور به محصولات كنجدي به خصوص روغن‌هاي نباتي را تأمين كند. اين پژوهش با هدف بررسي تنش¬هاي توأم شوري و خشكي بر ميزان عملكرد كنجد و نيز بررسي كارايي مدل آكواكراپ در شبيه¬سازي توليد اين محصول تحت تنش خشكي و شوري انجام شد. بدين¬منظور آزمايشي در سال 1400 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه اردكان به‌صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي و با سه تكرار انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل چهار سطح شوري آب آبياري S3, S2, S1 و S4 به ترتيب با متوسط شوري 7/0، 4، 7 و 10 (ds.m-1) و سه سطح خشكي با دورهاي متفاوت آبياري I1 ,I2 و I3 به ترتيب با دور4، 8 و 12 روز بود. نتايج نشان داد كه تيمارهاي آزمايش و اثر متقابل آن‌ها بر صفات مورفولوژيك و فيزيولوژيك معني‌دار بود (p≤0.05). با افزايش دور و شوري آب آبياري، عملكرد دانه به ترتيب 2/29 و 5/95 درصد نسبت به تيمار شاهد كاهش يافت. شاخص برداشت و سطح برگ نيز با افزايش سطح خشكي و شوري روند كاهشي پيدا كردند؛ همچنين، نتايج شبيه¬سازي وزن خشك اندام هوايي و بذر كنجد و نيز شوري خاك در انتهاي فصل رشد توسط مدل آكواكراپ در مرحله كاليبراسيون و صحت¬سنجي مدل قابل¬قبول بود؛ زيرا، مقادير شاخص NRMSE براي سه صفت مزبور در مرحله كاليبراسيون به¬ترتيب 08/5، 47/28 و 74/9 و در مرحله صحت¬سنجي به¬ترتيب 84/9، 66/21 و 49/8 بود.

220699

دانشگاه اردکان

عزيزيان ابوالفضل azizian abolfazl