عنوان
كارايي پستي و بلندي‌هاي خرد طبيعي در كنترل رواناب منطقه سنگ‌سفيد نجف‌آباد
نويسنده اصلي
لساني نجف‌آبادي، داوود
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
منابع طبيعي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
پيچيدگي¬هاي طبيعت از نظر عناصر تشكيل دهنده آن، اگرچه مديريت¬هاي علمي و اجرايي بزرگ مقياس را دچار چالش مي¬كند، ولي ديدگاه¬هاي كوچك مقياس را تقويت مي¬كند. در بحث حوضه¬هاي آبخيز و آبخيزداري، نمونه¬اي از ديدگاه كوچك مقياس، مواجهه جريان ورقه¬اي با موانع و پستي و بلندي¬هاي خرد مي¬باشد. هدف از اين مطالعه بررسي كارايي پستي وبلندي¬هاي خردطبيعي در كنترل رواناب است. اين مطالعه در حوضه سنگ سفيد واقع در شهرستان نجف‌آباد استان اصفهان، به وسعت10196 هكتار داراي اقليم خشك و بارش ساليانه 140 ميلي¬متر اجرا شد. در منطقه مورد مطالعه انواع پستي و بلندي خرد شناسايي گرديد، كه در منطقه كوهستاني و صخره سنگي، ميكروتراس طبيعي، در حد بين كوهستان و دشت يا خط كنيك، نوارگياهي طبيعي و در نهايت در قسمت دشتي ميكروبانكت طبيعي شناسايي گرديد. هر پستي و بلندي خرد شامل دو بخش كلي محل منبع و محل نفوذ رواناب مي¬باشد و البته در ميكروبانكت اين دو بخش عملا در سه زيربخش فرسايش (محل منبع)، رسوب و شن (محل نفوذ) توسعه يافته¬است و حجم ذخيره چالابي كه منطبق بر منطقه رسوب است، هم مد نظر قرار گرفته¬شد. با دستگاه شبيه‌ساز باران اقدام به شبيه‌سازي بارشي به ميزان 4/10 ميلي¬متر در مدت30 دقيقه در هر جزء پستي و بلندي خرد گرديد. بوسيله رونديابي جريان و دادن ضريب رواناب به هر جزء نهايتا خروجي رواناب و رسوب هر پستي و بلندي خرد بدست آمد. اين عمل براي هر جرء بصورت مستقل هم انجام شد. با رينگ‌مضاعف نمودار نفوذ در هر جزء پستي و بلندي خرد محاسبه گرديد و خصوصيات خاك از جمله بافت، اجزاي شن، وزن مخصوص ظاهري، اسيديته، شوري، درصد رطوبت اشباع، ميزان آهك و ماده آلي خاك هم بررسي شد. مقايسه آماري بين اجزاي مختلف ميكروبانكت بوسيله آناليز واريانس و بين خروجي ميكروبانكت، ميكروتراس و نوارگياهي با شاهدهاي جداگانه بوسيله مقايسه ميانگين با عدد ثابت، با سطح معني داري 5 درصد، انجام گرديد. عملكرد پستي و بلندي¬هاي خرد از نظر كنترل رواناب و رسوب و افزايش نفوذپذيري مورد بررسي قرار گرفت، در ميكروتراس كنترل رواناب، در نوارگياهي كنترل رواناب و نفوذپذيري، و كنترل رسوب در حالت مستقل، در ميكروبانكت تفاوت كنترل رواناب و نفوذپذيري و البته تفاوت غلظت رسوب، فقط در حالت اجراي رواناب بالادست معني¬دار گرديد و خروجي ميكروبانكت حتي بدون احتساب ذخيره چالابي در مقايسه با شاهد در تمامي موارد معني¬دار گرديد. بررسي خصوصيات خاك نشان داد كه وزن مخصوص ظاهري در ميكروتراس و درصد ماده آلي، وزن مخصوص ظاهري، درصد سيلت، رس و اجزاي درشت شن در ميكروبانكت معني¬دار گرديد. در كل نتايج حاكي از اثر بخش بودن پستي و بلندي‌هاي خرد در كنترل رواناب و تا حدودي رسوب مي¬باشد و خصوصيات خاك كم¬تر معني‌دار گشت و همين اندك تفاوت هم بيشتر در لايه سطحي مشاهده شد كه بيان از تاثير متقابل عملكرد پستي و بلندي خرد و خصوصيات لايه سطحي خاك داشت. از بين سه پستي و بلندي خرد، ميكروبانكت كارايي بيشتري در كنترل رواناب داشت و حتي مقدار زيادي از ظرفيت ذخيره چالابي (مخزن كنترل رواناب) آن تحت بارش شبيه¬سازي شده خالي ماند.
شماره ركورد
220694
گرايش رشته تحصيلي
علوم و مهندسي آبخيزداري
دانشكده
مهندسي منابع طبيعي
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان