تحليل منطقه اي شدت مدت فراواني خشكسالي هيدرولوژيك در حوضه كرخه

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي آبخيز

كارشناسي ارشد

خشكسالي يكي از مخرب ترين و مهم ترين پديده هاي اقليمي است كه تأثير آن معمولاً در مقياس منطقه اي از اهميت بيشتري برخوردار است. اهميت اين پديده در حوضه كرخه به دليل وسعت و نقش مهم آن در تأمين منابع آب كشور بارزتر است. در اين تحقيق هدف ارزيابي خشكسالي هيدرولوژيك با استفاده از شاخص استاندارد جريان (SSI) در مقياس زماني يك ماهه با انتخاب بهترين توزيع آماري برازش داده شده براساس آزمون هاي نكوئي برازش و گشتاورهاي خطي براي هر ايستگاه، بررسي و تحليل منطقه اي شدت، مدت و فراواني خشكسالي هيدرولوژيك در حوضه كرخه در دوره آماري مشترك 30 سال (1365-1395) مي باشد. بدين منظور از داده هاي دبي ماهانه ايستگاه هاي هيدرومتري استخراج شده از سامانه وزارت نيرو استفاده گرديد و نتايج نشان داد كه وضعيت¬هاي خشكسالي شديد و ترسالي شديد به ندرت در منطقه اتفاق افتاده ولي وضعيت خشكسالي ملايم بيشترين سهم را به خود اختصاص داده است و اين يك زنگ خطر براي مديريت صحيح در راستاي جلوگيري از خسارات زيان بار خشكسالي مي باشد كه در اثر عواملي چون: تغيير كاربري اراضي، احداث سد، تغييرات اقليمي، برداشت بي رويه آب منطقه دچار خشكسالي شده و طبق نتايج حاصل از تحقيق اين وضعيت در سال هاي 1387 تا 1394 سهم زيادي را به خود اختصاص داده است. در اين مطالعه حد آستانه خشكسالي 5/0- در نظر گرفته شد و شدت و مدت كه دو خصوصيت مهم خشكسالي براي پيش بيني دوره هاي خشكسالي در آينده هستند محاسبه شدند و نكته شايان ذكر اين است كه چون پديده خشكسالي در هر سال و به¬طور مداوم رخ نمي دهد شدت و مدت اين پديده را به صورت رخ دادي تحليل نموديم. در ادامه پس از خوشه بندي ايستگاه ها در نرم افزار SPSS، منطقه به دو گروه تقسيم شد و پس از بررسي همگني مناطق با استفاده از نرم افزار ارائه شده توسط هاسكينگ، سه ايستگاه ناجور از 26 ايستگاه گروه اول حذف گرديدند و با H1 كوچك تر از 5/1 اين گروه به همگني رسيد و اما گروه دوم با 6 ايستگاه فاقد ايستگاه ناجور بود و در سطح H1 كوچك تر از 5/1 همگني آن تأييد شد در ادامه پس از تحليل منطقه اي، توزيع مناسب منطقه اي براي شدت و مدت هر دو گروه، توزيع پيرسون نوع سه انتخاب شد. سپس با استفاده از پارامترهاي توزيع منطقه اي منحني هاي رشد منطقه اي ترسيم شدند. اين منحني ها بيانگر اين موضوع بودند كه منطقه اول كه بيشتر قسمت شمالي حوضه را شامل مي شوند با فاصله زماني كم تري پديده خشكسالي در آن اتفاق مي افتد. در نهايت باتوجه به عدم همبستگي خصوصيات حوضه با شاخص سيل منطقه كه از ماتريس همبستگي نتيجه گرفته شد، مدل منطقه اي مناسبي به دست نيامد. شايان ذكر است در اين تحقيق برخلاف مطالعات گذشته كه معمولاً توزيع گاما انتخاب مي¬شد، پس از برازش توزيع هاي آماري بهترين توزيع انتخاب گرديد.

220505

سيلاب و رودخانه

مهندسي برق و كامپيوتر

دانشگاه صنعتي اصفهان