بررسي بار مراقبتي در مراقبين افراد سالمند مبتلا به اختلال دوقطبي و ارتباط آن با علائم روانپزشكي و عملكرد بيمار در مراجعين بيمارستان شفا رشت در سال 1400

رشت

مقدمه: اختلال دوقطبي يكي از مهم¬ترين بيماري¬هاي رواني در جهان مي¬باشد كه بار بيماري و اقتصادي زيادي را به سيستم¬هاي بهداشتي و درماني وارد مي¬كند. با توجه به ذات پيچيده بيماري، مراقبت از بيماران دوقطبي چالش¬هاي متعددي دارد كه اين چالش در بيماران سالمند شديدتر مي باشد. از اين جهت مراقبين اين بيماران فشار هاي روحي و جسمي زيادي متحمل مي¬شوند. مطالعه¬ي حاضر به بررسي بار مراقبتي در مراقبين افراد سالمند مبتلا به اختلال دوقطبي و ارتباط آن با علائم روانپزشكي و عملكرد بيمار در بيمارستان شفا رشت مي¬پردازد. روش اجرا: اين مطالعه تحليلي- مقطعي با روش نمونه¬گيري در دسترس آماري از 103 بيمار و مراقب صورت گرفت. جمع-آوري اطلاعات از طريق سه پرسشنامه CBI (Caregiver Burden Inventory)براي سنجش بار مراقبتي مراقب و GAF (Global Assessment of Functioning) براي سنجش عملكرد بيمار و BPRS (Brief Psychiatric Rating Scale) براي سنجش علائم بيماركه روايي و پايايي آن مورد بررسي و تاييد قرار گرفته است، انجام شد. جمعيت مورد مطالعه شامل مراقبين و سالمندان مبتلا به دوقطبي نوع 1 و يا 2 بر اساس معيار 5 DSM و تشخيص يكي از متخصصان روانپزشكي بيمارستان شفاي رشت كه تا سال 1400 به صورت سرپايي و يا بستري در اين مركز پرونده پزشكي داشته¬اند، بود. پس از كسب رضايت آگاهانه، پرسشنامه¬ها به صورت خوداظهاري و حضوري توسط مراقبين و بيماران تكميل شد. پس از جمع‌آوري اطلاعات مطالعه از طريق پرسشنامه‌هاي مورد استفاده در اين مطالعه، داده‌ها وارد نرم‌افزار SPSS نسخه 26 شده و توسط آزمون¬هاي آماري مناسب، با هدف بررسي بار مراقبتي در مراقبين افراد سالمند مبتلا به اختلال دوقطبي و ارتباط آن با علائم روانپزشكي و عملكرد بيمار تحليل شد. نتايج: مطالعه حاضر بر روي 103 نفر از مراقبين بيماران دوقطبي انجام شده¬است كه ميانگين سني آنها 4/10±7/52 سال بوده¬است. 3/57% از مراقبين خانم بوده¬اند. 4/87% مراقبين در اين مطالعه متاهل بوده¬اند. سطح تحصيلات مراقبين اكثرا ديپلم بوده¬است (2/53%). اكثر مراقبان همسر (4/52%) يا فرزند (1/31%) بوده¬اند. ميانگين مدت زمان نگهداري مراقب از بيمار 1/6±7/8 سال بوده¬است. در بررسي تعداد مراقبين، مطالعه نشان داد اكثريت بيماران يك مراقب داشته¬اند(1/64%). ميانگين نمره فشار مراقبتي طبق پرسشنامه¬ي CBI 21/7±19/46 بوده¬است كه نشان مي-دهد فشار مراقبتي مراقبين در اكثريت موارد خفيف (5/49%) و سپس متوسط (9/35%) و حدود 6/14 % شديد بوده-است. بيماران دوقطبي كه در اين مطالعه مورد بررسي قرار گرفته¬اند داراي ميانگين سني 5±74 سال بوده و از نظر جنسيت 1/62 درصد از بيماران زن بوده¬اند. از لحاظ تحصيلات اكثرا ديپلمه بوده¬اند(1/62%). 2/60% بيماران متاهل بوده¬اند. در بررسي تعداد سال¬هاي بيماري، ميانگين و انحراف معيار برابر با 87/5±44/10 بوده¬است. نمره عملكرد بيمار از محدوده 100-0 ، از ميانگين 8/14±2/69 با فاصله اطمينان 95 درصد تعميم¬دهي به جامعه برابر با 1/72 – 3/66 بوده¬است و نمره علائم بيماري دوقطبي از محدوده 126-0، از ميانگين و انحراف معيار 2/17±29 و با فاصله اطمينان 95 درصد تعميم¬دهي به جامعه برابر با 37/33 – 65/25 بوده¬است. طبق تحليل داده¬هاي به¬دست¬آمده فشار مراقبتي مراقب با نمره عملكرد بيمار يك هم¬بستگي معني¬دار معكوس در حد بالا داشته است (708/0- = r ، 001/0P˂). همچنين نمره فشار مراقبتي مراقب بيمار با نمره علائم بيماري دوقطبي يك هم¬بستگي خطي مستقيم معني¬دار در حد متوسط به بالا داشته است (634/0 = r ، 001/0P˂). نتيجه¬گيري: ارزيابي وضعيت فشار مراقبتي در مطالعه پيش رو در اكثريت موارد خفيف بوده¬است. در بررسي ارتباط فشار مراقبتي مراقب با نمره عملكرد بيمار يك هم¬بستگي معني¬دار معكوس در حد بالا وجود داشته است. همچنين نمره فشار مراقبتي مراقب بيمار با نمره علائم بيماري دوقطبي يك هم¬بستگي خطي مستقيم معني¬دار در حد متوسط به بالا داشته است. كليدواژه: بار مراقبتي، بيماران دوقطبي، علايم بيماري دوقطبي، عملكرد بيماران دوقطبي

220041

علوم پزشكي گيلان