مدل سازي و تعيين آستانه هاي مهمترين عوامل موثر در فرسايش خندقي با استفاده از مدل‌هاي احتمالاتي آنتروپي، وزن شاهد و دمپسترشفر_ مطالعه موردي حوزه آبخيز سميرم استان اصفهان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي منابع طبيعي

كارشناسي ارشد

خاك يكي از مهمترين منابع براي ادامه حيات بشريت است كه امروزه با افزايش جمعيت و عدم مديريت صحيح دچار تخريب¬هاي فراوان به¬ويژه فرسايش خندقي شده است، كه سالانه مقدارقابل توجهي از اراضي توسط آن مورد تخريب قرار مي¬گيرد. پس براي جلوگيري ازتخريب بيشتر، نيازمند مديريت و پيش¬بيني ميزان حساسيت زمين نسبت به فرسايش خندقي مي باشد. براي پيش بيني حساسيت نسبت به فرسايش خندقي از روش¬هاي مختلف از جمله روش¬هاي دو و چند متغيره، احتمالاتي و روش¬هاي آماري استفاده مي¬شود كه در اين پژوهش، پهنه¬بندي با مدل¬هاي وزن¬شاهد(WOE) ، دمپستر-شفر(DS) و آنتروپي در حوضه سميرم انجام شده-است. در ابتدا پس از بررسي عكس¬هاي هوايي، تصاوير لندست8، تصاوير Goog Earth و بازديد ميداني نقشه پراكنش خندق¬ها تهيه گرديد. سپس لايه هاي عوامل موثر بر فرسايش خندقي در ArcGIS 10.8 تهيه شد. اين شاخص ها شامل دو دسته اصلي شاخص هاي توپوگرافيك و شاخص هاي محيطي هستند. شاخص هاي توپوگرافيك شامل: شاخص¬هاي انحنا نيمرخ عرضي، انحناي مقطع عرضي، شاخص تحدب، انحناء كلي، شاخص فاصله عمودي تا شبكه كانال، مساحت حوضه آبخيز، شاخص توان آبراهه، فاكتور طول – شيب آبراهه، شاخص رطوبت توپوگرافي، ارتفاع، شيب، جهت، شاخص آناليز سايه¬روشن و شاخص¬هاي محيطي شامل: نقشه¬هاي نوع¬خاك، عمق¬خاك، ليتولوژي، كاربري اراضي و نقشه هم باران بودند. پس از تهيه لايه ها، با استفاده از مدل¬هاي ذكر شده، فرآيند مدلسازي انجام گرفت. به منظور اعتبار سنجي و تعيين بهترين مدل از نظر عملكرد، نمونه هاي فرسايش خندقي براساس موقعيت مكاني به صورت تصادفي به دو گروه آموزش يا واسنجي (70درصد) و آزمايش يا اعتبارسنجي(30درصد) تقسيم شدند. پس از فرايند مدلسازي براساس نمونه هاي گروه آموزش دقت مدل توسط داده¬هاي واسنجي و روش منحني مشخصه عامل گيرنده (ROC) و مساحت زير اين منحني (AUC) مشخص گرديد. مقدار مساحت زير منحني براي مدل¬هاي وزن شاهد، دمپستر شفر و آنتروپي به ترتيب 886/0 ، 875/0 ، 882/0 به دست آمد. طبق نتايج به دست¬آمده از مدل آنتروپي كه بهترين عملكرد در بين ديگر مدل¬ها داشت، عوامل نوع خاك، ارتفاع، فاصله عمودي تا آبراهه، ليتولوژي، بارندگي، كاربري اراضي و پوشش گياهي، به ترتيب داراي بيشترين تاثير بر روي حساسيت منطقه مورد مطالعه بر فرسايش خندقي در منطقه مورد مطالعه را داشت.

219960

آبخيزداري

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان