مطالعه اثر كاربرد خاكي سيليكات پتاسيم بر خصوصيات رويشي دانهال‌هاي پسته پايه قزويني در شرايط تنش خشكي

علوم و مهندسي آب گرايش آبياري و زهكشي

3/3/2022 12:00:00 AM

تنش خشكي يكي از عوامل زيست‌محيطي است كه رشد، توسعه و توليد گياه را محدود مي‌سازد و اثرات منفي بر عملكرد گياه دارد. خشكي مي‌تواند بر فرآيند‌هاي بيوشيميايي مربوط به فتوسنتز اثر گذاشته و با محدود كردن اين فرآيند در شرايط كمبود آب، رشد گياه و نهايتاً عملكرد آن را دچار نقصان كند. يكي از راه‌ها براي جلوگيري از ورود خسارت ناشي از كم‌آبي به گياهان، استفاده از تركيباتي مانند سيليس است كه براي افزايش مقاومت گياه در برابر تنش خشكي بكار مي‌رود. هدف از انجام اين پژوهش، بررسي برهمكنش تنش خشكي (دور آبياري) و كاربرد خاكي سطوح مختلف سيليكات پتاسيم بر صفات رويشي دانهال‌هاي پسته پايۀ قزويني مي‌باشد. اين پژوهش به‌صورت آزمايش گلداني در گلخانۀ پژوهشكدۀ پستۀ كشور واقع در شهرستان رفسنجان انجام شد. مراحل اجرايي اين پژوهش از مهر 1399 آغاز و تا تابستان 1400 ادامه يافت. آزمايش به‌صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي روي گياه پسته پايۀ قزويني اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل سيليكات پتاسيم در چهار سطح 0، 25، 50 و 75 (ميلي‌گرم سيليسيم خالص در هر كيلوگرم خاك) و فاكتور دور آبياري در سه سطح 3، 6 و 9 روز همراه با سه تكرار بود. در مجموع 12 تيمار و 36 واحد آزمايشي وجود داشت. در اين آزمايش، پارامترهاي ارتفاع نهال، قطر نهال، درصد نهال خشك‌شده، تعداد برگ، سطح برگ، وزن تر و خشك اندام هوايي و ريشه، ميزان بهره‌وري مصرف آب (WP)، محتواي نسبي آب برگ (RWC)، غلظت و جذب عناصر پتاسيم گياه و سديم و كلسيم اندام هوايي و ريشه اندازه‌گيري و بررسي شد. نتايج نشان داد كه اثر تنش خشكي بر تمام صفات مورد بررسي به‌جز پتاسيم اندام هوايي و ريشه، pH خاك،EC خاك و سديم ريشه معني‌دار بود، به‌طوري‌ كه در اثر تنش، درصد نهال خشك‌شده و سديم اندام هوايي نسبت به تيمار شاهد و پتاسيم خاك و كلسيم ريشه در دور آبياري 9 روز افزايش و ارتفاع نهال، قطر پايين و بالاي نهال، تعداد برگ، سطح برگ، وزن خشك برگ، ساقه و ريشه، محتواي نسبي آب برگ و بهره‌وري مصرف آب در اندام هوايي و ريشه در دور آبياري 9 روز، كاهش يافتند. كاربرد سيليكات پتاسيم نيز به‌جز قطر بالا و پايين نهال، كلسيم و سديم اندام هوايي، EC خاك و پتاسيم ريشه، تمام صفات مورد بررسي را تحت تأثير خود قرار داد، به‌طوري كه سطوح مختلف غلظت سيليكات پتاسيم در ارتفاع نهال، تعداد برگ، نهال خشك‌شده، سطح برگ، وزن خشك برگ، وزن خشك ساقه، وزن خشك ريشه، بهره‌وري مصرف آب 1و 2، محتواي نسبي آب برگ و سديم ريشه با 6/16%، 34%، 43%، 2/32%، 1/44%، 6/27%، 2/32%، 2/32%، 3/37%، 16/7% و 2/40%، بيش‌ترين مقدار را در سطوح 25 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك و PH خاك، كلسيم ريشه و پتاسيم اندام هوايي با 2/5%، 69/2% و 16/6%، بيش‌ترين مقدار را در سطح 50 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك و پتاسيم خاك با 40/1%، بيش‌ترين مقدار را در سطح 75 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك نسبت به تيمار شاهد داشته‌اند. اثر برهمكنش غلظت سيليكات پتاسيم و دور آبياري بر ارتفاع نهال، قطر بالاي نهال، تعداد برگ، نهال خشك‌شده، سطح برگ، وزن خشك برگ، ساقه و ريشه و بهره‌وري مصرف آب اندام هوايي و كل معني‌دار بود.

219908

دانشگاه اردکان

عزيزيان ابوالفضل Azizian Abolfazl , صداقتي ناصر Sedaghati Nasser