شناسايي و رديابي عامل بيماري باكتريايي سوختگي هاله اي لوبياسبز (Pseudomonas savastanoi pv.phaseolicola (Psp))

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

بيماري سوختگي هاله­ اي لوبيا (Bean halo blight) از جمله بيماري­ هاي شايع ارقام مختلف لوبيا در سطح جهاني است كه عامل آن يك باكتري بذرزاد به نام Pseudomonas savastanoi pv.phaseolicola (Psp). مي باشد. با كاشت بذرهاي آلوده به اين باكتري در نواحي معتدل با رطوبت بالا، علايم بيماري به­ صورت لكه ­هاي كوچك، آبسوخته و نكروز در برگ و سپس در غلاف­ هاي لوبيا ظاهر مي­شود. طي ماه­ هاي اسفند تا ارديبهشت سال­ هاي 1398 تا 1401، در سطح غلاف­ هاي لوبياسبز عرضه­ شده از مناطق جنوبي كشور مانند بندرعباس، ميناب، كازرون و جيرفت به بازارهاي اصفهان، لكه ­هاي مدور آبسوخته­ اي مشاهده شد كه با حاشيه قهوه­ اي احاطه شده بودند. به منظور شناسايي عامل اين بيماري، نمونه­ هايي از اين غلاف ­هاي لوبياسبز واجد علايم، از مراكز فروش سبزي در سطح شهرهاي اصفهان و خميني شهر جمع­ آوري شد و از سوسپانسيون ترشحات باكتريايي لكه ­هاي آبسوخته هر نمونه در آب (Ooze)، روي محيط Nutrient Agar كشت شد. صرف­ نظر از جداسازي يك باكتري با كلني هاي زرد شفاف، برآمده و با حاشيه صاف از يك نمونه لوبيا از كازرون (B Kaz1)كه با توالي يابي نوكلئوتيدي بخشي از 16S rRNA تكثير يافته آن در واكنش PCR با جفت آغازگر عمومي شناسايي كننده پروكاريوت­ ها (27F/1492R)، به عنوان باكتري Xanthomonas axonopodis pv. phaseolicola شناسايي شد، در 81 مورد بررسي ديگر، بطور يكنواخت يك باكتري غالب با كلني هايي به رنگ سفيد تا كرم رنگ­، دوكي شكل و با حاشيه مضرس از نمونه ها جداسازي شد. اين جدايه هاي باكتريايي بدست آمده از لوبيا اكسيداز منفي بودند، در محيط كشت King’s B و تحت نورUV با طول موج 366 نانومتر فلورسنت به رنگ آبي داشتند و در مدت كمتر از 17 ساعت در برگ توتون واكنش فوق حساسيت ايجاد كردند. جدايه هاي مزبور طي واكنش PCR با استفاده از جفت آغازگرهاي عمومي پروكاريوت­ ها (27F/1492R)، يك باند نوكلئوتيدي حدود bp1400 تكثير نمودند كه توالي يابي دو جدايه شاخص و همرديف سازي آن­ها در BLAST نشان داد كه اين جدايه ها متعلق به جنس Pseudomonas هستند. توليد تك باند حدود bp 618 جدايه ها با جفت آغازگر PA-GS-F/PA-GS-R و 1018 نوكلئوتيدي با PS-F/PS-R در واكنش PCR (جفت آغازگرهاي اختصاصي جنس سودوموناس)، تعلق اين جدايه ها به جنس Pseudomonas sp. را تاييد نمود. انگشت­ نگاري ژنتيكي با استفاده از آغازگرهاي BOXIR وERIC1F/ ERIC2R مشخص نمود كه پروفيل محصول PCR اين جدايه ­ها يكسان بوده و تفاوتي بين آن­ها وجود ندارد. اين شباهت جدايه ­ها، از نظر آزمون­ هاي بيوشيميايي و توانايي آن­ها در مصرف كربوهيدرات­ ها نيز تاييد گرديد. به منظور تعيين گونه عامل بيماري، جدايه ­هاي مزبور تحت آزمون Nested PCR با جفت آغازگرهاي شناسايي­ كننده خوشه ژني فازئولوتوكسين P5.1/P3.1 (مرحله اول) و P5.2/P3.2 (مرحله دوم) قرار گرفتند كه به ترتيب دو باند مورد انتظار 502 و 450 نوكلئوتيدي به­ دست آمد. با توالي يابي اين قطعات DNA و هم­رديف ­سازي آن­ها در BLAST معلوم شد كه جدايه­ هاي مورد بررسي بيش از 99% با جدايه هاي گزارش شده Psp مشابهت دارند. به اين ترتيب عامل بيماري آبسوختگي لكه­ اي لوبيا­هاي سبز وارداتي از مناطق جنوبي كشور به اصفهان طي بهار سال­ هاي 1398 تا 1401، Psp تشخيص داده شد. بررسي هاي آزمايشگاهي براي تعيين زمان ماندگاري باكتري مزبور در بذر لوبيا نشان داد كه اين باكتري قادر است حداقل به مدت چهار­ماه (128 روز) در جمعيتي بالا بر روي سطح بذر لوبيا باقي بماند. با در نظر گرفتن امكان بقاي طولاني مدت باكتري Psp در بذر لوبيا، پيش بيني مي ­شود كه در صورت تامين دماي معتدل و رطوبت زياد با بارندگي­ هاي بهاره، در سال­ هاي آتي نيز خسارت بيماري لكه هاله­ اي لوبيا در مناطق جنوبي كشور قابل توجه باشد.

218799

بيماري شناسي گياهي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان