استخراج و خالص سازي تانن از جفت بلوط و كاربرد آن در كاهش كدورت آب

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

گونه هاي مختلف درختان بلوط در ايران در مناطق مختلفي از جمله جنگل هاي زاگرس پراكنده شده اند. پوست نازكي به نام جفت (پوسته داخلي ميوه بلوط) روي مغز ميوه بلوط وجود دارد كه بعد از خشك شدن تغيير رنگ داده و از ميوه بلوط جدا مي‌شود. وجود ميزان بالاي تانن در جفت بلوط با كاربردهاي فراوان از يك سو و ميزان مساحت زياد جنگل هاي بلوط ايران از سوي ديگر موجب افزايش توجه به تركيبات جفت بلوط و استفاده از آن شده است. هدف از اين پژوهش استخراج تركيبات فنوليكي (تانن) تحت تيمار فراصوت، حرارت دهي با همزدن و حرارت دهي بدون همزدن و خالص سازي تركيبات فنوليك استخراج شده با كروماتوگرافي ستوني و در نهايت استفاده از تانن استخراج شده در كاهش كدورت آب مي باشد. جفت بلوط ايراني(كوئركوس برانتي) جمع آوري شده از استان چهارمحال و بختياري حاوي 3/0 ± 75/8 درصد رطوبت، 01/0 ± 57/0 درصد چربي، 05/0 ± 66/4 درصد پروتئين، 09/0 ± 16/2 درصد فيبر و 09/0 ± 66/1 درصد خاكستر مي باشد. ابتدا شرايط استخراج فنوليك از جفت بلوط(دماي(50، 60 و 70 درجه سلسيوس)، زمان(40، 60 و 80 دقيقه)، روش استخراج(حمام فراصوت، حرارت دهي با همزدن و بدون همزدن)) با حلال سديم هيدروكسيد 22/0 % درصد و نسبت ماده جامد به حلال 20:1 بهينه سازي شد. سپس ويژگي هاي تانن استخراج شده با سديم هيدروكسيد در شرايط بهينه و تانن استخراج شده در شرايط بهينه‌ي استخراج با اتانول 40 % (نسبت ماده جامد به حلال 20:1، دماي 60 درجه سلسيوس و زمان 60 دقيقه تحت تيمار فراصوت) مورد مطالعه قرار گرفت. شرايط بهينه استخراج تانن با حلال سديم هيدروكسيد در دماي 51/62 درجه سلسيوس و زمان 43/55 دقيقه تحت تيمار فراصوت به دست آمده كه در اين شرايط ميزان فنوليك 54/7 ± 104/675 ميلي گرم تانيك اسيد به ازاء هر گرم جفت و ميزان تانن 82/9 ± 531/654 ميلي گرم تانيك اسيد به ازاء هر گرم جفت مي باشد. همچنين ميزان فنوليك و تانن در شرايط بهينه استخراج با اتانول 40 درصد به ترتيب 047/2 ± 091/727 و 53/2 ± 133/674 ميلي گرم تانيك اسيد به ازاء هر گرم جفت مي‌باشد. عصاره هاي تانني استخراج شده در شرايط بهينه با حلال سديم هيدروكسيد و اتانول به ترتيب داراي 31/0 ± 51/87 و 33/0 ± 82/84 درصد تانن قابل هيدروليز مي باشند. همچنين عصاره هاي استخراج شده در شرايط بهينه با حلال سديم هيدروكسيد و اتانول به ترتيب داراي 04/0± 35/89 و 86/0 ± 64/92 درصد فعاليت آنتي اكسيداني (مهار راديكال DPPH) مي باشند. عصاره هاي فنوليك استخراج شده در شرايط بهينه با خشك كن انجمادي به پودر تبديل شده و براي افزايش درصد خلوص آنها از كروماتوگرافي(با ستون سيليكاژل) استفاده شده كه درصد خلوص نمونه استخراج شده با اتانول، از 28/60 % به 14/75 % و درصد خلوص نمونه استخراج شده با سديم هيدروكسيد، از 46/54 % به 83/70 % افزايش يافت. درصد مهار راديكال DPPH براي نمونه استخراج شده با اتانول در قسمت اتيل استات 64/0 ± 93/93، در قسمت متانول 01/0 ± 56/95 و در قسمت آبي 86/0 ± 58/89 درصد مي باشد. درصد مهار راديكال DPPH براي نمونه استخراج شده با سديم هيدروكسيد در قسمت اتيل استات 33/0 ± 38/92 ، در قسمت متانول 60/0 ± 64/94 و در قسمت آبي 28/0 ± 75/88 درصد مي باشد. در نهايت تانن استخراج شده براي كاهش كدورت آب استفاده شده كه درصد فعاليت لخته كنندگي براي تانن استخراج شده با اتانول 24/0 ± 11/33، براي تانن استخراج شده با سديم هيدروكسيد 37/0 ± 12/31 و براي تانيك اسيد خالص 69/37 درصد به دست آمد.

218312

علوم و مهندسي صنايع غذايي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان