پتانسيل‌‌يابي كاني‌‌سازي نيكل و مس در برگه‌‌ي 1:100000 سوريان با استفاده از تلفيق داده هاي ژئوشيمي، سنجش از دور و زمين‌‌شناسي به روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) در محيط سامانه‌‌ي اطلاعات جغرافيايي (GIS)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي معدن

كارشناسي ارشد

با استفاده از مدل‌‌سازي پتانسيل معدني اهداف اكتشافي شناسايي شده و از آن در تهيه‌‌ي نقشه‌‌ي پتانسيل معدني استفاده مي‌‌شود. عمليات مدل¬سازي پتانسيل معدني يك فرايند چند مرحله‌‌اي، شامل توليد نقشه‌‌هاي شاهد، تركيب و ادغام آن‌‌ها با يك‌‌ديگر و طبقه¬بندي مناطق اميد بخش مي¬باشد. بنابراين در تمامي روش‌‌هاي مدل‌‌سازي پتانسيل معدني، پس از تعريف يك مدل مفهومي ذخيره‌‌ي معدني و برگزيدن معيارهاي مناسب اكتشافي براي آن، لايه‌‌هاي شاهد وزن‌‌دار مختلف ايجادشده و در نهايت با هم تلفيق مي‌‌شوند. در تحقيق حاضر، استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) براي پتانسيل‌‌يابي مناطق اميد بخش در برگه¬ي 1:100000 سوريان استان فارس به‌‌كار گرفته شده است كه هدف از آن، شناسايي مناطق اميدبخش معدني براي دو عنصر مورد هدف اين پژوهش(نيكل لاتريتي و مس مسيوسولفيد)، بررسي روند ساختاري محدوده مورد مطالعه و ارتباط آن‌‌ها با كاني‌‌زايي مي‌‌باشد. بدين جهت با استفاده از داده‌‌هاي سنجش از دور سنجنده‌‌هاي ASTER، شناسايي مناطق اميدبخش معدني براي مس مسيوسولفيد و سنجنده‌‌ي لندست 9، شناسايي مناطق اميدبخش معدني براي نيكل لاتريتي و تلفيق آن‌‌ها با داده‌‌هاي زمين‌‌شناسي، آناليزهاي ژئوشيميايي، نواحي دگرسان و عناصر ساختاري محدوده‌‌ي مورد مطالعه آشكار گرديد. با استفاده از تصاوير ماهوار‌‌ه‌‌اي، آلتراسيون‌‌ها با روش‌‌هايي نظير تركيبات رنگي، تحليل مولفه‌‌هاي اصلي (PCA)، روش نسبت‌‌هاي باندي و روش نقشه بردار زاويه طيفي(SAM) شناسايي شدند. هم‌‌چنين با استفاده از نقشه‌‌هاي زمين‌‌شناسي و تصاوير ماهواره‌‌اي، خطواره‌‌ها و گسل‌‌هاي منطقه نيز مشخص شدند. در مرحله‌‌ي بعد، جهت استنتاج بهترين تركيبات چند عنصري معرف كاني‌‌سازي، داده‌‌هاي ژئوشيميايي رسوبات آبراهه‌‌اي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و به كمك آناليز خوشه‌‌اي (CA) و آناليز فاكتوري (FA) عناصر ردياب و معرف براي دو عنصر مورد هدف اين پژوهش شناسايي شدند و در پردازش‌‌هاي بعدي جهت تلفيق آماده شدند. پس از تهيه‌‌ي نقشه‌‌هاي دگرساني، نقشه¬ي بافر و تراكم گسل‌‌هاي محدوده‌‌ي مورد مطالعه، ژئوشيمي آبراهه‌‌اي و واحدهاي ليتولوژيكي زمين¬شناسي به كمك فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) معيار‌ها زيرمعيار‌ها مشخص و اوزان آن‌‌ها تعيين گرديد و با انجام عمليات تلفيق، برا هر دو عنصر مس مسيوسولفيد و نيكل لاتريتي مشخص گرديد كه روند كاني¬سازي هر دو شمال¬غربي- جنوب¬شرقي مي¬باشد و ارتباط قابل قبولي را با معادن و انديس هاي منطقه نشان مي دهد.

217391

اكتشاف مواد معدني

مهندسي معدن

دانشگاه صنعتي اصفهان

هوشنگ اسدي هاروني،سعيد پورمنافي