خوراك گاو شيري در برابر غذاي انسان: تغذيه محصولات جانبي راهكاري بالقوه براي بهبود توليد خالص غذا

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم دامي

دكتري

هدف از انجام اين پژوهش بررسي اثرات تغذيه محصولات جانبي به جاي اجزاي رايج خوراك در جيره گاوهاي شيرده پرتوليد هلشتاين به عنوان راهكاري بالقوه براي بهبود توليد خالص غذا بود. در آزمايش اول از 12 رأس گاو هلشتاين چند نوبت زايش با روزهاي شيردهي 8 ± 112 روز و توليد شير 25/2 ± 48 كيلوگرم (ميانگين ± انحراف معيار) در قالب طرح پايه مربع لاتين 3×3 تكرار شونده با 3 دوره و 3 تيمار استفاده شد. تيمارها عبارت بودند از 1) جيره‌اي بر پايه 26 درصد محصولات جانبي در بخش كنسانتره (BP26)؛ 2) جيره‌اي بر پايه 60 درصد محصولات جانبي در بخش كنسانتره (BP60)؛ و 3) جيره‌اي بر پايه 95 درصد محصولات جانبي در بخش كنسانتره (BP95). در اين آزمايش از محصولات جانبي شامل كنجاله جرم ذرت، سبوس برنج، خرده ذرت، جوانه مالت جو و پودر خون كه داراي سهم قابل خوردن 2/0 براي انسان مي باشند، استفاده شد. جايگزيني اين محصولات جانبي به جاي اجزاي رايج خوراك منجر به كاهش سطح نشاسته، افزايش چربي، الياف شوينده خنثي و 18/1pef> گرديد. اين تغييرات در تركيب شيميايي و فيزيكي تيمارهاي آزمايشي منجر به كاهش مصرف نشاسته (01/0 > P)، افزايش مصرف عصاره اتري (01/0 > P) و مصرف الياف شوينده خنثي (01/0 > P) با افزايش سطح محصولات جانبي به صورت خطي گرديد. زمان نشخواركردن بصورت خطي تمايل به معني داري (07/0 = P) از خود نشان داد. با جايگزيني محصولات جانبي به جاي اجزاي رايج، pH مايع شكمبه بصورت عددي افزايش، مقدار توليد كل اسيدهاي چرب فرار بصورت خطي تمايل (06/0 = P) به كاهش، استات بصورت خطي (01/0 > P) افزايش، پروپيونات بصورت خطي (05/0 = P) كاهش، ايزوبوتيرات بصورت خطي (01/0 = P) كاهش، ايزو والرات و والرات بصورت خطي (01/0 > P) كاهش يافت. نسبت استات به پروپيونات بصورت خطي تمايل به افزايش (09/0 = P) از خود نشان داد كه ناشي از افزايش استات و كاهش پروپيونات مي باشد. با توجه به بهبود شرايط تخمير شكمبه، درصد چربي شير (01/0 > P)، توليد چربي شير (01/0 > P) و توليد شير تصحيح شده بر اساس 5/3 درصد چربي (02/0 = P)، نسبت چربي به پروتئين (01/0 > P) با جايگزيني محصولات جانبي به جاي اجزاي رايج خوراك بصورت خطي افزايش يافت. همچنين درصد اسيدهاي چرب اشباع، اسيد پالمتيك، اسيدهاي چرب de novo و اسيد هاي چرب mixed بصورت خطي (01/0 > P) كاهش يافت. در حالي كه درصد اسيدهاي چرب غير اشباع، اسيدهاي چرب غير اشباع با يك پيوند دوگانه، اسيدهاي چرب غير اشباع با چند پيوند دوگانه، اسيد استئاريك، اسيد اولئيك و اسيد هاي چرب preformed بصورت خطي (01/0 > P) افزايش يافت. در آزمايش دوم از 12 رأس گاو هلشتاين چند نوبت زايش با روزهاي شيردهي 7 ± 115 روز و توليد شير 25/3 ± 47 كيلوگرم (ميانگين ± انحراف معيار) در قالب طرح پايه مربع لاتين 3×3 تكرار شونده با 3 دوره و 3 تيمار استفاده شد. تيمارها عبارت بودند از 1) جيره‌اي بر پايه دانه غلات و كنجاله سويا در بخش كنسانتره (SBM-CG)؛ 2) جيره‌اي بر پايه دانه غلات و كنجاله كلزا در بخش كنسانتره (CM-CG)؛ و 3) جيره‌اي بر پايه محصولات جانبي و كنجاله كلزا در بخش كنسانتره (CM-BP). در اين آزمايش از محصولات جانبي شامل تفاله چغندرقند، تفاله مركبات، ملاس چغندرقند و كنجاله كلزا كه داراي سهم قابل خوردن 2/0 براي انسان مي باشند، استفاده شد. جايگزيني محصولات جانبي منجر به كاهش سطح نشاسته، افزايش قند و الياف شوينده خنثي گرديد. اين تغييرات در تركيب شيميايي تيمارهاي آزمايشي منجر به كاهش مصرف نشاسته (01/0 > P)، افزايش مصرف عصاره اتري (01/0 > P) و مصرف الياف شوينده خنثي (01/0 > P) گرديد. جايگزيني كنجاله كلزا به جاي كنجاله سويا منجر به افزايش مصرف ماده خشك (02/0 = P)، انرژي خالص شيردهي (02/0 = P)، توليد شير خام (01/0 = P)، شير تصحيح شده بر اساس 5/3 درصد چربي (02/0 = P)، توليد چربي (05/0 = P)، توليد پروتئين (01/0 > P) و كاهش نيتروژن اوره شير (01/0 > P) شد. با جايگزيني محصولات جانبي به جاي اجزاي رايج خوراك، درصد اسيدهاي چرب اشباع، اسيد پالمتيك، اسيدهاي چرب de novo و اسيد هاي چرب mixed بصورت معني داري (01/0 > P) كاهش يافت. اما درصد اسيدهاي چرب غير اشباع، اسيدهاي چرب غير اشباع با يك پيوند دوگانه، اسيدهاي چرب غير اشباع با چند پيوند دوگانه، اسيد استئاريك، اسيد اولئيك و همچنين اسيد هاي چرب preformed بصورت معني داري (01/0 > P) افزايش يافت و بيشترين مقادير مربوط به تيمار CM-BP بود. به طور كلي جايگزيني محصولات جانبي به جاي اجزاي رايج خوراك قابل خورن براي انسان، منجر به افزايش بازدهي خوراك قابل خوردن براي انسان و توليد خالص غذا در هر دو آزمايش گرديد و از طرفي عملكرد توليدي گاوهاي پرتوليد هلشتاين را بهبود بخشيد.

217156

تغذيه نشخواركنندگان

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

لوئيز فيليپ فرارتو

عباسعلي ناصريان، مجتبي ياري، ابراهيم قاسمي