برآورد جمعيت مصرف كننده مواد افيوني، مت آمفتامين و ماري جوآنا در شهر اليگودرز با استفاده از روش هاي مستقيم و بسط شبكه اي (NSU)

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

اپيدميولوژي

مقدمه: مصرف مواد مخدر يكي از مهمترين مشكلات بهداشتي، رواني و اجتماعي- اقتصادي در جهان است و مي تواند منجر به بروز مشكلات و عوارضي در معتادان، خانواده و جامعه آنها شود. برآورد جمعيت هاي پنهان و زير گروه هايي كه دسترسي به آنها سخت است يكي از مسائل مهم و چالش انگيز در سياست عمومي، علوم اجتماعي و بهداشت عمومي است مصرف كنندگان مواد مخدر را مي توان به عنوان يك جمعيت پنهان در نظر گرفت، زيرا شناسايي و دسترسي به آنها دشوار است. بنابراين، مطالعه ويژگي هاي مصرف كنندگان و تعداد آنها مستلزم به كار گرفتن روش هاي اختصاصي در اين زمينه است. روشهاي مختلفي براي برآورد اندازه جمعيتها با يك بيماري يا يك مشكل خاص بهداشتي وجود دارد. به طور كلي، تعيين اندازه جمعيت به دو روش مستقيم و غير مستقيم صورت مي گيرد. روشهاي مستقيم تنها در صورت در دسترس بودن و تماس مستقيم با جمعيت مورد بررسي قابل استفاده و اجرا هستند. يكي از روش‌هاي نوين غير مستقيم براي برآورد چنين جمعيت‌هايي، روش بسط شبكه‌اي(NSUM) (Network Scale-up Method) مي‌باشد. در اين مطالعه به برآورد مصرف كنندگان مواد به دو روش مستقيم و بسط شبكه اي و مقايسه دو روش پرداخته شده است. مواد و روشها: مطالعه حاضر بصورت مقطعي و در جمعيت بالاي 15 سال شهرستان اليگودرز انجام شد و برآورد مصرف ترياك، شيره، مت آمفتامين و ماري جوآنا به روش مستقيم و روش بسط شبكه اي (NSU) در سال 1400 محاسبه شد. در روش مستقيم از پاسخگويان در مورد مصرف مواد از خودشان در يك هفته گذشته، يك ماه گذشته و يك سال گذشته سوال مي شد و در روش بسط شبكه اي در خصوص تعداد افراد مصرف كننده اي كه پاسخگويان در شبكه اجتماعي فعال خود مي شناختند سوال شد. تجزيه و تحليل آماري با استفاده از مايكروسافت آفيس اكسل نسخه 2016 و SPSS نسخه 24 انجام شد يافته ها: تعداد771 وارد مطالعه شده و اطلاعات آنها جمع آوري و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. ميانگين سني اين افراد 35/5±12/4 سال بود. برآورد شيوع مصرف ترياك در يك سال گذشته در كل جمعيت هدف با روش مستقيم و روش NSU بترتيب24701 در 100 هزار و 27319 در 100 هزار بود. برآورد شيوع مصرف شيره در يك سال گذشته در كل جمعيت هدف با روش مستقيم و NSU بترتيب11728 در 100 هزار و 13563 در 100 هزار بود. برآورد شيوع مصرف مت آمفتامين در يك سال گذشته در كل جمعيت هدف با روش مستقيم و روش NSU بترتيب 5018 در 100 هزار و 4094 در 100 هزار بود. برآورد شيوع مصرف ماري جوآنا در يك سال گذشته در كل جمعيت هدف با روش مستقيم و NSU بترتيب 5580 در 100 هزار و 7584 در 100 هزار بود. نتيجه گيري: شيوع مصرف ترياك، شيره، مت آمفتامين و ماري جوآنا در شهرستان بالا هست كه مي توان به عللي از جمله دور همي ها، آداب و رسوم را ذكر نمود. مطالعه ما كاربرد روش مستقيم را در مقايسه با روش بسط شبكه اي را براي برآورد مصرف 4 ماده مورد بررسي قرار داد. هر چند كه ممكن است مطالعاتي با اين موضوع در ساير شهر ها نتايج متفاوتي را نشان دهد، بهر حال با توجه به شيوع بالاي ترياك، شيره، مت آمفتامين و ماري جوآنا در شهرستان اليگودرز و بخصوص در جمعيت جوان و در جنس مرد كه نسبت به زنان بمراتب بيشتر است، لازم است نتايج مطالعه، مورد توجه سياستگذاران سلامت قرار گيرد. كلمات كليدي: روش بسط شبكه اي؛ ترياك؛ شيره؛ مت آمفتامين؛ ماري جوآنا

217087

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

اپيدميولوژي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

عباس آقايي