بررسي رفتارهاي خود مراقبتي پاي ديابتي و عوامل مرتبط با آن در بيماران مبتلا به ديابت در شهر سنندج در سال 1400

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

زمينه و هدف:زخم پاي ديابتي يك عارضه مزمن ديابتي است كه اززخم هايي در بافتهاي عميق مرتبط با اختلالات عصبي و بيماري عروق محيطي در اندام تحتاني تشكيل شده است به بياني ديگر زخم پاي ديابتي حاوي چندين بيماري است كه عمدتاً نوروپاتي ديابتي و بيماري شرياني محيطي است كه باعث زخم پا مي شود كه ممكن است در نهايت منجر به قطع عضو شود، به ويژه هنگامي كه با عفونت زخم يا استئوميليت رخ مي دهد.اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت رفتارهاي خود مراقبتي پاي ديابتي و عوامل مرتبط با آن در بيماران مبتلا به ديابت شهر سنندج در سال 1400 انجام شد. روش كار: اين مطالعه مقطعي با هدف بررسي وضعيت رفتارهاي مراقبتي از پا در بيماران ديابتي شهر سنندج در سال 1400 انجام شد. نمونه گيري به صورت در دسترس انجام شد و تمامي بيماران ديابتي نوع يك و دو وارد مطالعه شدند. براي جمع آوري اطلاعات از فرم اطلاعات جمعيت شناختي و پرسشنامه رفتارهاي خودمراقبتي دهكردي و همكاران استفاده شد كه روايي و پايايي آن در ايران تاييد شده است. در اين پرسشنامه چهار سوال اول به بررسي معاينه كف پا،ا نگشتان پا، شستشوي پا و خشك كردن آنها در طول هفته پرداخته است و پاسخ ها از صفر تا هفت هستند كه در پنج طبقه ي:هيچ روزي (نمره 1)، 1تا2 روز (نمره 2)، 3تا 4 روز (نمره 3)، 5تا6 روز (نمره ي 4)و كل هفته (نمره 5) قرار دارد.نمره اين بخش بين 4تا20 متغير است. سه سوال ديگر به استفاده از لوسيون و معاينه كفش ها پرداخته كه پاسخ هاي آن به صورت طبقه ليكرت پنج درجه اي از هرگز(نمره 1) تا هميشه (نمره 5) چيده شده است.نمره اين بخش هم بين 3تا 15 است و دامنه نمرات كل پرسشنامه 7تا35 است كه نمره بالاتر به منزله ي خودمراقبتي بيشتر است. تجزيه و تحليل داده ها با نرم افزار آماري SPSS نسخه 26 و آزمون هاي تي مستقل، آناليز واريانس يك طرفه، كاي اسكوئر و تست دقيق فيشر انجام شد. يافته‌ها: ميانگين سن بيماران 9/45 سال بود كه كمترين آنها 20 و بيشترين 81 ساله بودند. ميانگين مدت زمان ابتلا به ديابت 32/8 سال بود كه كمترين آن 1 سال و بيشترين آن 32 سال بود. 45 درصد بيماران مرد و 5/88 درصد آنها ساكن شهر بودند. حدود 5/19 درصد بيماران داراي بيماري زمينه اي ديگر و 6/14 درصد آنها داراي سابقه خانوادگي ديابت بوده اند. 80 درصد بيماران شاغل و 7درصد آنها داراي سابقه زخم پاي ديابتي بوده اند. ميانگين نمره رفتارهاي خودمراقبتي زخم پاي ديابتي 67/12 بود كه كمترين آن 7 و يشترين 34 بوده است. نتايج تحليلي اين مطالعه نشان داد كه بين سن با نمره رفتارهاي خود مراقبتي زخم پاي ديابتي ارتباط معنا داري وجود داشت ( 037/0=p )به اين معنا كه با افزايش سن انجام رفتارهاي خودمراقبتي زخم پا در بيماران ديابتي نيز افزايش ميابد. همچنين بين مدت زمان ابتلا به ديابت با نمره رفتارهاي خود مراقبتي زخم پا در بيماران ديابتي ارتباط معناداري وجود دار ( 001/0>p )به اين معنا كه هر چه مدت زمان ابتلا به ديابت در بيماران ديابتي بيشتر بوده است انجام رفتارهاي خود مراقبتي در مورذ زخم پاي ديابتي نيز بيشتر شده است. در بيماراني كه سابقه زخم پاي ديابتي داشته اند ، انجام رفتارهاي خود مراقبتي زخم پاي ديابتي بيشتر بوده است ( 001/0=p ). بين نمره رفتارهاي مراقبت از پاي ديابتي و ساير متغيرهاي مورد بررسي از جمله نوع ديابت، جنسيت، وضعيت اشتغال، داشتن بيماري زمينه اي ديگر، سابقه خانوادگي ديابت، محل سكونت ، نوع درمان ، وضعيت زندگي از نظر حمايت خانوادگي، وضعيت اقتصادي و سطح تحصيلات رابطه آماري معني دار يافت نشد (05/0 <P). نتيجه‌گيري: نتايج اين مطالعه نشان داد كه انجام رفتارهاي خودمراقبتي زخم پاي ديابتي در بيماران ديابتي شهر سنندج ضعيف است و توجه به آموزش هاي بيشتر در اين زمينه در سطوح مختلف ارائه خدمات احساس مي شود. واژگان كليدي: ديابت؛ زخم پاي ديابتي؛ سنندج؛ خودمراقبتي

216751

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

خالد رحماني، رضا قانعي قشلاق