تحليل آماري تركيب شيميايي و كيفيت بهداشتي تانك شير در گله‌هاي بز شيري ايران

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

شير بز به دليل دارا بودن ارزش غذايي بالا در صنايع تبديلي از جايگاه ويژه اي برخوردار است. كيفيت شير بز تحت تأثير بار ميكروبي و سلول‌هاي سوماتيك شير قرار دارد. لذا ارزش هر كيلوگرم شير متأثر از تركيبات و سلامت آن مي‌باشد. ازاين‌رو پژوهش حاضر باهدف بررسي تركيبات شير بز توليد در كشور و همچنين تعيين سيستم قيمت‌گذاري هر كيلوگرم شير بز بر مبناي كيفيت آن صورت پذيرفت. بدين منظور از اطلاعات 701 ركورد تحويل شير به كارخانه كاله طي دو سال 1399 و 1400 استفاده شد. جهت بررسي آمار توصيفي صفات مختلف از رويه‌هاي Freq و Means نرم‌افزار SAS و براي بررسي اثرات فاكتورهاي سلامت بر تركيبات شير از رويه GLM استفاده شد. يك مدل زيست-اقتصادي جهت تعيين ارزش قيمت هر كيلوگرم شير بر مبناي فاكتورهاي كيفي آن بكار گرفته شد. ميانگين درصد ماده جامد شيرهاي دريافتي 2/12 درصد (13-11 درصد) و ميانگين درصد چربي و پروتئين آن به ترتيب 7/3 (7/4-9/2) و 5/3 درصد (6/4-0/3) بود. همبستگي بين لگاريتم بار ميكروبي و سلول‌هاي سوماتيك به ترتيب 08/0- و 18/0- تخمين زده شد (P< 0.01). همچنين لگاريتم بار ميكروبي با درصد چربي شير همبستگي 12/0- را داشت (P< 0.01). بيشترين امتياز بار ميكروبي شير در بهمن‌ماه با متوسط 28/3 مشاهده شد. بار ميكروبي و تعداد سلول‌هاي سوماتيك شير به‌طور معني‌داري روي تركيبات شير اثرگذار بودند (P< 0.01). همچنين بين لگاريتم سلول‌هاي سوماتيك، درصد چربي، پروتئين و لاكتوز به ترتيب همبستگي 19/0، 29/0+ و 25/0- به دست آمد. جايزه بار ميكروبي كمتر از 500 هزار در هر ميلي ليتر يك درصد قيمت پايه بود و بار ميكروبي بيش از يك ميليون مشمول 9520 ريال جريمه (معادل 5 درصد قيمت پايه) شد. همچنين شيرهاي دريافتي با دماي بيش از 8 درجه سانتي گراد مشمول 5 درصد جريمه گرديد. يك درصد جايزه نسبت به قيمت پايه شير براي شير حاوي سلول سوماتيك كمتر از 400 هزار در ميلي ليتر در نظر گرفته شد. به‌طوركلي نشان داده شد دماي شير، بار ميكروبي و سلول هاي سوماتيك شير حدود 6 درصد واريانس در قيمت هاي شير بز دريافتي ايجاد كردند كه اين نتايج مي تواند به توليد شير باكيفيت كمك قابل‌توجهي نمايد.. ‬‬

216448

اصلاح نژاد دام

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

غلامرضا قرباني، حميدرضا نائيجيان

سعيد انصاري، محمدصادق ابراهيمي