اثر محيط كشت و ريزنمونه در تكثير غيرجنسي گياه سانسوريا ابلق (Sansevieria trifasciata "Laurentii")

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده سانسوريا گياهي زينتي با برگ¬هاي زيبا، تك لپه و چند ساله و داراي شكل و رنگ متنوع مي¬باشد.اين گياه از لحاظ زينتي، دارويي، صنعتي و محيط زيستداراي اهميت فراوان مي¬باشد. تكثير گياه سانسوريا ابلق از طريق تقسيم ريزوم صورت مي¬گيرد و به علت شيمر پريكلينال بودن، تكثير از طريق قلمه امكان پذير نيست و عمدتاً گياهان غيرابلق و سبز توليد مي¬شوند. تكثير سانسوريا از طريق كشت بافت نيز در برخي از كشورهاي جنوب شرق آسيا صورت مي¬گيرد. در اين تحقيق درخصوص بررسي اثر محيط كشت و ريزنمونه در تكثير غيرجنسي سانسوريا ابلق و همچنين امكان انتقال صفت طلايي بودن حاشيه برگ¬ها از طريق كشت بافت اقدام گرديد.در اين پژوهش به طور كلي سه تيمار شامل: اثر غلظت متفاوت تنظيم¬كننده رشد و تاثير نوع ريزنمونه بر ميزان كالوس¬دهي، شاخه¬زايي و ريشه¬دهي، تاثير ارتفاع شاخه بر صفت ريشه¬دهي و همچنين بررسي امكان توليد گياهچه ابلق، مورد بررسي قرار گرفت. پس از ضدعفوني نمودن برگ¬ها، از سه قسمت برگ به صورت جداگانه ريزنمونه تهيه شد( قسمت طلايي به صورت خالص، قسمت ابلق( سبز و طلايي با هم) و قسمت سبز). جهت القاي كالوس¬، ريزنمونه¬ها به محيط كشت MS حاوي تنظيم كننده رشد 2,4-D با غلظت¬هاي مختلف منتقل شدند و در پايان كالوس¬دهي، صفاتي از قبيل درصد كالوس¬زايي، وزن و حجم كالوس¬ها و كيفيت آنها مورد بررسي قرار گرفت كه بهترين ريزنمونه، بافت سبز و در تيمار 2,4-D با غلظت mg/l 45/0 بود. براي القاي شاخه¬دهي، كالوس¬هاي توليد شده به محيط كشت MS حاوي هورمون BA با غلظت¬هاي متفاوت منتقل شدند كه با اندازه¬گيري صفات مورد بررسي( تعداد شاخه و جنين غيرجنسي توليد شده، ارتفاع شاخه، درصد باززايي شاخه و تعداد برگ) در اين مرحله نيز ريزنمونه بافت سبز، از نظر تعداد شاخه¬دهي و توليد جنين غيرجنسي داراي بيشترين مقدار توليد بود. براي مرحله ريشه¬زايي نيز شاخه-هاي حاصل از محيط كشت القاي شاخه¬ كه به ارتفاع و رشد مناسب رسيده بودند( آنهايي كه برگ تشكيل شده و كاملاً باز شده بودند وحداقل ارتفاع يك سانتي¬متر داشتند) به محيط كشت 1/2MSحاوي هورمون IBAبا غلظت mg/l 2 منتقل شدند و صفاتي مانند درصد ريشه¬زايي، تعداد و طول ريشه اندازه¬گيري شد. گياهاني كه طول آنها موقع انتقال 2 سانتي¬متر بودند داراي بهترين نتايج شدند. تعداد پنج شاخه كاملاً طلايي نيز حاصل گرديد كه در محيط ريشه¬زايي هيچ ريشه¬اي توليد نكردند. در ساير گياهچه¬ها موقعي كه اندازه ريشه¬ها حدود 5 سانتي¬متر رسيد در گلدان¬هاي كوچك حاوي كوكوپيت و پرليت با مخلوط 1:1 كشت شدند و پس از سازگاري به گلخانه منتقل شدند.

215583

باغباني (گياهان زينتي)

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

مهديه غلامي، مجيد طالبي

نعمت اله اعتمادي، مهدي رحيم ملك