عنوان
بررسي مكاني درجه آسيبپذيري حوزهآبخيز با رويكرد اقليمي-ادافيكي
رشته تحصيلي
علوم و مهندسي آبخيزداري گرايش سيلاب و رودخانه
تاريخ دفاع
9/14/2022 12:00:00 AM
كليدواژه فارسي
ارزيابي آسيبپذيري، حوزه آبخيز، سد درودزن، تغيير اقليم، OVP
چكيده
آسيبپذيري با در نظر گرفتن شرايط طبيعي و شرايط انساني، مخاطرات، حساسيت و توان سازگاري محيط طبيعي را بيان مي‌كند. با بررسي مكاني درجه آسيبپذيري مي‌توان به شناسايي مناطق آسيبپذير پرداخته و به تصميمگيري براي حفاظت از منابع طبيعي و دستيابي به توسعه پايدار كمك كرد. از اين رو پژوهش حاضر با هدف بررسي مكاني درجه آسيبپذيري حوزه آبخيز سد درودزن در استان فارس با رويكرد اقليمي-ادافيكي انجام گرفت. به اين منظور داده‌هاي اقليمي 9 ايستگاه در بازه زماني 1370-1399 و نقشههاي مكاني اين حوضه مورد استفاده بودند. براي تعيين آسيبپذيري مكاني حوزهآبخيز سد درودزن پس از تعيين هفت شاخص با اهميت، شاخص آسيب پذيري كلي (OVP) محاسبه شد. در اين روش آسيبپذيري بيانگر عملكرد، ماهيت، ميزان سرعت تغييرات اقليمي بر حوزه آبخيز است. نتايج برآوردها نشان داد شاخص فصل خشك به ترتيب در محدوده 40/6 تا 19/66 ميليمتر براي ايستگاههاي چمريز و امام زاده اسماعيل و شاخص فصل مرطوب به ترتيب در محدوده 67/70 تا 03/538 ميليمتر براي ايستگاههاي اقليد و چمريز متغير است. همچنين شاخص دوره سرد به ترتيب بين محدوده 77/1تا 65/2 درجه سانتيگراد براي ايستگاه درودزن و زرقان و شاخص دوره گرم به ترتيب 52/1 تا 21/2 درجه سانتيگراد براي ايستگاه چمريز و زرقان بدست آمد. شاخص حداكثر سرعت باد به ترتيب بين محدوده 08/0 تا 85/0 كيلومتر بر ساعت براي ايستگاههاي درودزن و اقليد محاسبه شد. ارتفاع از سطح دريا و شاخص SPI نيز بررسي شدند. نتايج مبتني بر تحليل هفت شاخص مهم اقليمي –ادافيكي بيانگر اين است كه منطقه در اثر تغيير يا نوسانات عوامل اقليمي-ادافيكي داراي انعطافپذيري است، به طوري كه شاخص آسيبپذيري كل در آبخيز سد درودزن بين 7/25 تا 2/34 قرار گرفته و در طبقه با درجه برگشتپذير مي‌باشد. با توجه به نتايج بدستآمده و در نظر گرفتن انعطافپذيري خوب اين آبخيز، نياز به درنظرگرفتن اقدامات مديريتي و پيشگيرانه در برابر تهديدات خشكسالي و سيل ناشي از تغييرات اقليمي و تغييرات انساني حايز اهميت است. نتايج تحقيق، علاوه بر بيان اهميت تأثيرات تغيير مؤلفههاي اقليمي-ادافيكي، به كاربرد آنها در به كارگيري مديريت صحيح و سازگار با تغييرات مؤلفههاي اقليمي-ادافيكي در سياستهاي آتي مديريت حوزهآبخيز كمك شاياني خواهد كرد
شماره ركورد
215550
دانشگاه
دانشگاه اردکان
استاد راهنما
حيات‌زاده مهدي Hayatzadeh Mehdi , فتوحي فيروزآباد فرزانه Fotouhi Firozabad Farzaneh