اثر گروه بندي و تغذيه علوفه بر عملكرد، رفتار و سلامت گوساله هاي شيرخوار

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

دكتري

اين پژوهش در قالب دو آزمايش مجزا، اثر روش نگهداري و تغذيه علوفه را بر عملكرد، فراسنجه¬هاي خوني، تخمير شكمبه، رفتار و سلامت گوساله¬هاي شيري هلشتاين مورد بررسي قرار داد. در آزمايش اول، با استفاده از 64 رأس گوساله اثر سن گروه¬بندي (28 و 70 روزگي) و سن افزايش سطح علوفه يونجه از 5/7 به 15 درصد (42 و 77 روزگي) در چينش فاكتوريل 2 × 2 بر پايه طرح كاملاً تصادفي مورد بررسي قرار گرفت. تفاوتي از سن افزايش علوفه و اثر متقابل سن گروه¬بندي در سن افزايش سطح علوفه بر مصرف خوراك، عملكرد رشد، رفتار، فراسنجه¬هاي خوني، تخمير شكمبه و سلامت گوساله¬ها مشاهده نشد. درحاليكه، گروه¬بندي زودهنگام منجر به افزايش مصرف مواد مغذي (ماده خشك، انرژي، پروتئين، الياف شوينده خنثي و نشاسته؛ 01/0 = P)، افزايش وزن روزانه (02/0 = P) و وزن نهايي بدن (01/0 > P) گوساله¬ها در مقايسه با گروه¬بندي ديرهنگام شد. همچنين زمان و دفعات خوراك خوردن در تيمار زودگروه¬بندي نسبت به گوساله‌هاي دير گروه¬بندي افزايش يافت (05/0 > P). گوساله¬هايي كه زودهنگام گروه¬بندي شدند در زمان شيرگيري بي¬قراري كمتر (تعداد دفعات ايستادن و دراز كشيدن كمتر؛ 01/0 > P) و رفاه بهتري (رفتارهاي دهاني غير تغذيه¬اي كمتر و فعاليت تيمار كردن و بازي بيشتر) نسبت به گوساله¬هاي با گروه¬بندي ديرهنگام داشتند. وضعيت سلامت گوساله¬ها تحت تأثير تيمارها قرار نگرفت. بطوركلي، يافته¬ها حاكي از بهبود عملكرد رشد و رفاه بدون اثر نامطلوب بر سلامت گوساله¬ها براي گروه¬بندي زودهنگام در مقايسه با گروه‌بندي ديرهنگام بود. پژوهش دوم، با استفاده از 32 رأس گوساله (16 گوساله در هر تيمار) در قالب طرح كاملاً تصادفي اثر نحوه ارائه علوفه (به صورت جدا از كنساتره يا مخلوط با آن) در گوساله¬هاي پرورش يافته در جايگاه¬هاي گروهي از 4 هفتگي (4 گوساله در هر جايگاه) مورد بررسي قرار گرفت. يافته¬ها نشان داد كه ارائه خوراك مخلوط حاوي 30 درصد علوفه (15 درصد يونجه خشك و 15 درصد سيلاژ ذرت) از 50 روزگي و يا جيره آزاد (ارائه جداگانه كنسانتره، يونجه و سيلاژ ذرت در سه قسمت مجزا از آخور) اثري بر مصرف ماده خشك در كل دوره (4 تا 13 هفتگي) نداشت. درحاليكه، گوساله¬هاي تغذيه شده با جيره آزاد افزايش وزن روزانه (03/0 = P) و بازده خوراك (02/0 = P) بيشتري نسبت به گوساله¬هاي تغذيه شده با خوراك مخلوط در كل دوره داشتند. تفاوتي در مصرف علوفه گوساله¬هاي دو تيمار در قبل از شيرگيري مشاهده نشد درحاليكه در پس از شيرگيري گوساله-هاي تغذيه شده با جيره آزاد به منظور تأمين انرژي موردنياز خود علوفه كمتر و كنسانتره بيشتري نسبت به گوساله¬هاي تغذيه شده با خوراك مخلوط مصرف كردند. همچنين، گوساله¬هاي تغذيه شده با جيره آزاد در مقايسه با تيمار ديگر غلظت گلوكز (02/0 = P)، نيتروژن اوره خون (01/0 > P) و نيتروژن آمونياكي شكمبه (01/0 > P) بيشتر و غلظت بتاهيدروكسي بوتيرات كمتري (01/0 > P) در كل دوره داشتند، درحاليكه توليد اسيدهاي چرب فرار در انتهاي دوره تحت تأثير تيمارها قرار نگرفت. يافته¬هاي مربوط به ثبت رفتار گوساله¬ها نشان داد كه گوساله¬هاي تغذيه شده با جيره آزاد نسبت به گوساله¬هاي تغذيه شده با خوراك مخلوط مدت زمان بيشتري را صرف خوردن، آشاميدن (05/0 > P) و ايستادن (01/0 > P) و مدت زمان كمتري را صرف نشخوار طي دوره پس از شيرگيري (01/0 > P) و رفتارهاي دهاني غير تغذيه¬اي در دوره قبل از شيرگيري (09/0 = P) و شيرگيري (05/0 = P) كردند. گوساله¬هاي دو تيمار در كل دوره سالم بودند و از نظر بيماري¬هاي ذات¬الريه و اسهال تفاوتي با يكديگر نداشتند. بطوركلي، يافته¬ها نشان داد كه انتقال زودهنگام گوساله¬ها به جايگاه گروهي مزايايي همچون بهبود عملكرد و رفاه گوساله¬ها را به همراه دارد بدون اينكه اثرات سوئي بر سلامت آن¬ها داشته باشد. همچنين، ارائه جداگانه كنسانتره و علوفه نسبت به جيره مخلوط براي گوساله¬هاي پرورش يافته در جايگاه گروهي از 50 روزگي با بهبود افزايش وزن روزانه، بازده خوراك و رفاه همراه بود. به علاوه، تأمين آزاد كنسانتره و علوفه براي گوساله¬هاي گروهي تغذيه شده با مقادير بالاي شير كه با كنسانتره آردي تغذيه مي¬شوند نشان داد كه تأمين حداكثر 22 درصد علوفه (حدود 8/0 درصد از وزن بدن الياف شوينده خنثي) تا سن 90 روزگي توصيه مي¬شود.

214743

علوم دامي (تغذيه دام)

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

مرتضي حسيني غفاري

غلامرضا قرباني، علي اسدي الموتي، محسن ساري

ابراهيم قاسمي، مسعود عليخاني