مكان‌يابي تسهيلات در فضاي گسسته-پيوسته در نواحي با يك مبدا ورودي با وجود هزينه احداث وابسته به محل استقرار (مطالعه موردي: شهرك‌هاي صنعتي استان اصفهان)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

تعيين موقعيت مناسب استقرار يك تسهيل در كاهش هزينه‌هاي آتي ناشي از احداث و حمل‌و‌نقل مواداوليه و محصولات نقش اساسي خواهد داشت. مسئله‌اي كه در اين پايان نامه بررسي شده مكان‌يابي تسهيلات در ناحيه‌هايي از فضا است كه وسعت زيادي داشته و در فواصل زياد از يكديگر واقع شده‌ باشند. مسئله‌ شامل انتخاب نواحي بهينه و تعيين مختصات بهينه تسهيلات خواهد بود. هزينه‌‌هاي متفاوت احداث تسهيل در هر ناحيه و در مناطق مختلف داخل هر ناحيه، درنظر گرفتن هزينه‌هاي احداث را اجتناب‌ناپذير مي‌كند. همچنين در اين تحقيق مسئله مكان‌يابي تسهيلات در نواحي محصور در دو حالت يك سطحي و چندسطحي بررسي شده است. در حالت يك سطحي تنها نقاط تقاضا درنظر گرفته مي‌شود و هدف مسئله يافتن مكان بهينه براي تسهيلات به گونه‌اي است كه هزينه‌هاي احداث تسهيل و تامين تقاضا كمينه شود. در حالت چندسطحي‌ علاوه بر نقاط تقاضا، تامين‌كنندگان نيز در نظر گرفته شده‌اند و هزينه حمل‌و نقل مواد اوليه از تامين كننده تا تسهيلات به ساير هزينه‌ها اضافه مي‌شود. هر يك از نواحي بر اساس هزينه متفاوت احداث منطقه بندي شده است. فرض شده كه هر يك از مناطق به شكل چندضلعي محدب هستند و همه تقاضاها بايد پاسخ داده شود. همچنين تخصيص چندگانه مجاز بوده و تقاضاي هر نقطه تقاضا مي‌تواند توسط بيش از يك تسهيل برآورده شود. مدل رياضي براي هر يك از حالات مسئله ارائه گرديده كه به صورت غيرخطي عدد صحيح هستند. به منظور حل مسئله در هر يك از حالات، سه روش پيشنهاد شده است. ابتدا با لحاظ نمودن نقاطي از هر ناحيه به عنوان نقاط كانديد با هزينه ثابت متفاوت مسئله را به يك مسئله با فضاي گسسته تبديل نموده و يك مدل خطي عددصحيح براي آن ارائه گرديد. در روش دوم يك روش ابتكاري مبتني بر مدل رياضي براي حل مدل‌هاي غيرخطي ارائه شده كه مسئله در دومرحله و توسط دو مدل رياضي به ‌صورت توام حل مي‌گردد و نتايج حاصل از حل مدل اول به عنوان ورودي براي مدل دوم استفاده مي‌شوند. مدل مرحله دوم ارائه شده نيز غيرخطي بوده كه براي فاصله متعامد خطي‌سازي مي‌شود. همچنين يك روش فراابتكاري برپايه روش جستجوي همسايگي متغير براي هريك از حالت‌هاي مسئله ارائه شده است؛ در اين روش براي جستجوي محلي از روابطي برگرفته از معادلات ويزفلد استفاده شده است. مسئله در ابعاد كوچك با استفاده از داده‌هاي تصادفي توليد شده براي فاصله متعامد و اقليدسي حل شده و نتايج حاصل از حل مدل رياضي با نتايج حاصل از روش‌هاي ارائه شده مقايسه شده است. براي نمونه‌هاي حل شده، روش‌هاي دو مرحله‌اي و جستجوي همسايگي متغير نتايج خوبي به دست آوردند. به منظور استفاده از نتايج مطالعات در مسئله واقعي و كاربردي، داده‌هاي مربوط به شهرك‌هاي صنعتي استان اصفهان جمع‌آوري شد. صنعت توليد تابلوهاي برق صنعتي به عنوان نمونه مورد بررسي قرار گرفت و مدل‌ها و روش‌هاي ارائه شده بر روي داده‌هاي مربوط به آن اجرا گرديد. در نهايت شهرك‌ها و نقاط استقرار مناسب براي استقرار واحدهاي توليد تابلوهاي برق صنعتي تعيين شد.

214273

بهينه سازي سيستم‌ها

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان

قاسم مصلحي

مرتضي راستي برزكي، مهدي ايران‌پور

علي شاهنده نوك‌آبادي