بررسي وضعيت زادآوري تاغ و عوامل مرتبط با آن (مطالعه موردي، بافق، اشكذر، طبس، اردكان)

مديريت و كنترل بيابان

1/8/2022 12:00:00 AM

فرسايش بادي از مهمترين مشكلات مناطق خشك و نيمه خشك مي باشد. ضرورت بررسي كنترل مشكل فرسايش بادي و ماسه‌هاي روان در بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته منجر به پايه‌ريزي برنامه‌هايي به‌صورت خاص جهت احياي مجدد پوشش گياهي، حفاظت خاك و تثبيت تپه‌هاي ماسه‌اي شده است. يكي از راه‌هاي جلوگيري از گسترش عرصه‌هاي بياباني داراي ماسه‌هاي روان، تثبيت بيولوژيك آن‌ها با استفاده از گونه‌هاي گياهي سازگار مانند تاغ است. زادآوري طبيعي تاغ مي¬تواند باعث بقا و بازسازي رويشگاه¬هاي طبيعي و همچنين تاغ¬زارهاي دست كاشت شود. در تحقيق حاضر به بررسي زاد¬آوري طبيعي تاغ در تاغ¬زارهاي دست كاشت استان يزد شامل مناطق اشكذر، اردكان، بافق و طبس پرداخته شد. با ارزيابي داده¬ها و نتايج طرح¬هاي مديريت جنگل¬هاي دست كاشت سه منطقه بافق، اشكذر و طبس در كنار نمونه برداري از تاغ¬زارهاي اردكان متغيرهاي وضعيت بارندگي، خصوصيات كيفي و كمي خاك (شامل بافت، EC، pH) و تراكم، رخساره ژئومرفولوژي و وضعيت زادآوري در اين چهار منطقه استخراج گرديد و ارتباط بين ويژگي¬هاي اندازه گيري شده با ميزان زادآوري بررسي شد. به منظور مقايسه داده¬ها در مناطق همگن اعم از درون¬گروهي و ميان¬گروهي از آزمون آناليز واريانس در نرم افزار spss استفاده شد. نتايج مقايسه رخساره¬هاي ژئومرفولوژي نشان داد كه هرچه بافت خاك در رخساره¬هاي ژئومرفولوژي از سنگين رسي به سمت سيلتي ماسه¬اي پيش مي¬رود وضعيت زادآوري و استقرار نهال تاغ بيشتر مي¬شودهمچنين بر اساس نتايج بدست آمده هرچند اختلاف بين بارش مناطق وجود دارد، ولي باتوجه به اينكه تمام مناطق بارش زير 100 ميليميتر را دارا بوده اند، ميزان بارش در زادآوري تاغ تفاوت چنداني ايجاد نكرده است. مقايسه خصوصيات خاك در مناطق مورد مطالعه نشان داد كه خاك مناطق از نظر پارامترهاي كلسيم، منيزيم و pH داراي تفاوت معني¬دار هستند. بررسي ارتباط بين ويژگي¬هاي خاك و زادآوري تاغ در منطقه اردكان نشان داد كه بين تراكم زادآوري و pH همبستگي معني-داري در سطح احتمال 1 درصد وجود دارد. همچنين بين ارتفاع نهال¬هاي حاصل از زادآوري در منطقه اردكان و درصد شن و رس همبستگي معني¬داري در سطح احتمال 5 درصد ديده شد. بين قطر يقه نهال حاصل از زادآوري و درصد رس نيز همبستگي معني¬داري در سطح احتمال 5 درصد وجود داشت. نتايج آزمون تحليل عاملي داده¬هاي خاك نشان داد كه در دسته اول عوامل پارامترهاي هدايت الكتريكي و نسبت جذب سديم بيشترين اهميت را در زادآوري و استقرار گياه تاغ دارند.

214253

دانشگاه اردکان

روستائي صدرآبادي فاطمه , قانعي محمدجواد