رويشي دوباره بررسي كيفي نحوه بازسازي ساختار خانواده بعد از مواجهه با مرگ ناشي از سرطان

مشاوره گرايش مشاورهي توانبخشي

3/3/2022 12:00:00 AM

چكيده سرطان يكي از علت‌هاي مرگ و مير در جهان است. علي‌رغم پيشرفت‌هايي كه در درمان و بهبودي بيماران سرطاني اتفاق افتاده است و حدود يك سوم اين بيماران بهبود مي‌يابند اما همچنان سرطان و مرگ و مير ناشي از آن تاثيرات عميقي بر خانواده دارد. مرگ بر اثر سرطان، به عنوان يك مرگ تدريجي، از لحظه‌ي تشخيص اين بيماري تا زمان مرگ بيمار و حتي بعد از آن، تاثيرات عميقي بر ساختار خانواده بر جا مي‌گذارد. از اين رو هدف از پژوهش حاضر، بررسي كيفي نحوه‌ي بازسازي ساختارخانواده بعد از مواجهه با مرگ ناشي از سرطان مي‌باشد. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل تمام خانواده‌هايي در شهر يزد در سال 1400، كه فرزند آن‌ها در اثر سرطان فوت شده است، بود. نمونه‌گيري به روش هدفمند انجام شد. براي جمع‌آوري داده از مصاحبه‌ي نيمه ساختاريافته، بر روي يكي از اعضاي خانواده‌اي كه فرزند خود را بر اثر بيماري سرطان از دست دادند، استفاده شد. بعد از مصاحبه با 8 خانواده، پاسخ‌ها به حالت اشباع رسيد و به‌منظور افزايش تنوع و غلظت مفهومي بيشتر نظريه، مصاحبه تا 10 مورد ادامه يافت. براي تحليل داده‌ها از روش داده بنياد و سه شيوه‌ي كدگذاري باز، محوري و انتخابي استفاده شد و در نهايت مدل پارادايمي بر اساس داده‌ها استخراج و طراحي شد. يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان مي‌دهد تغيير ساختار خانواده از لحظه‌ي تشخيص بيماري سرطان اتفاق مي‌افتد. تغيير ساختار‌خانواده، به‌عنوان اولين تحول خانواده بعد از تشخيص بيماري و شروع روند درمان شناسايي شد كه اين تحول با جابجايي مرزهاي خانوادگي، تغيير در خرده نظام‌ها و نقش‌ها و نيز با تغيير در سازمان دروني خانواده، همراه بود. پذيرش، به‌عنوان اولين مرحله جهت همسو شدن با روند درمان براي خانواده و فرد بيمار مطرح شد. همچنين پذيرش مرگ بيمار براي بازماندگان، اولين مرحله در تلاش براي بازسازي ساختار خانواده بود علاوه بر موارد مطرح شده، عواملي همچون سطح خودمتمايز سازي اعضاي خانواده، ذهن‌آگاهي، وجود يا عدم وجود حمايت اجتماعي بر چگونگي تغيير و بازسازي ساختارخانواده بعد از تشخيص بيماري سرطان، تاثيرگذار بود. بر اساس يافته‌هاي پژوهش حاضر، بعد از مرگ بيمار عواملي همچون مثلث زدايي در اثر مرگ بيمار، فروپاشي خرده نظام‌ها در خانواده و عدم شكل گيري جوّ‌عاطفي بر ساختارخانواده و نحوه‌ي بر هم خوردن تعادل خانواده تاثيرگذار است. عواملي همچون نقش اعتقادات در پذيرش مرگ، تاثير ناتواني جسمي در پذيرش مرگ، پيش‌آگهي از مرگ و احساس كنترل موثر بر شرايط به عنوان تسهيل‌گران در پذيرش مرگ معرفي شدند. حفظ خرده نظام همسران به‌عنوان يكي از عوامل بسيار مهم و ضروري و شرط اصلي در بازسازي ساختار خانواده بعد از مواجهه با مرگ ناشي از سرطان مطرح شد. بر اساس تحليل داده‌هاي پژوهش حاضر، در خانواده‌هايي كه در صدد بازسازي ساختار خود، بعد از مواجهه با سرطان و مرگ ناشي از آن، هستند بازآفريني خرده نظام والدين، بازآفريني نقش‌ها و بازآفريني مجدد مرزها اتفاق افتاد.

214086

دانشگاه اردکان

رضاپور ميرصالح ياسر Yaser Rezapour Mirsaleh