بكارگيري روش آناليز فاكتور وزن دار فضايي به منظور استخراج ويژگي هاي ژئوشيميايي مطلوب در ورقه 1:100000 فيض آباد، شمال شرق ايران

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

معدن

كارشناسي ارشد

از دهه 1970 تا كنون تكنيك¬هاي تشخيص الگو براي شناسايي و بررسي اطلاعات زمين¬شناسي و كاني¬زايي در داده¬هاي ژئوشيميايي به¬كار گرفته¬شده است. كه روش¬هاي چند¬متغيره گزينه ترحيجي در اين مورد مي¬باشد. الگوريتم FA و روش¬هاي بهبوديافتة آن كارايي و تأثير خود را در شناسايي الگوهاي ژئوشيميايي و استخراج ويژگي¬هاي ژئوشيميايي هدف اثبات كرده‌اند، بااين‌حال يكي از چالش¬هاي اصلي در استفاده از مدل FA و روش‌هاي بهبوديافته آن عدم تعامل با ساختار فضايي - زمين¬شناختي داده¬هاي ژئوشيميايي است كه مي‌تواند منجر به تفسير ناقصي از فرايندهاي پيچيده زمين‌شناسي شود. چراكه اين روش نيز مانند ساير الگوريتم‌هاي بازشناسي الگو صرفاً مقادير غلظت ژئوشيميايي را براي استخراج ويژگي‌هاي مطلوب در نظر مي‌گيرد. الگوريتم آناليز فاكتور وزن¬دار فضايي (SWFA) روش بهبوديافته مدل FA است كه با تعريف يا تخصيص توابع وزن‌دهي بر اساس ويژگي‌هاي فضايي - زمين‌شناسي يك سيستم كاني¬زايي، يك روش استخراج ويژگي "منبع گرا" را ارائه مي¬دهد. در اين پژوهش جهت بازشناسي الگوهاي ژئوشيميايي و استخراج ويژگي¬هاي مرتبط با كاني¬زايي از الگوريتم FA، SFA و SWFA استفاده شده است. به اين منظور داده¬هاي حاصل از 1033 نمونه برداشت شده از منطقه فيض¬آباد در شمال شرق ايران واقع بركمربند ولكانيك - پلوتونيكي خواف - كاشمر - بردسكن مورد بررسي قرار گرفت. در اين راستا جهت استفاده از داده¬هاي رسوبات آبراهه¬اي كه ماهيت تركيبي دارند و گزينه مناسبي جهت استفاده مستقيم در الگوريتم FA و روش¬هاي بهبوديافته آن نمي‌باشد از نوع خاصي از CDA و تركيبي از تبديلات Log-Ratio استفاده گرديد. دررابطه‌با مدل SWFA با بررسي ساختار زمين‌شناسي منطقه، سه عامل كنترل‌كننده احتمالي كاني¬زايي (گسل، توده نفوذي و دگرساني) به‌عنوان منابع بالقوه و معيار وزن¬دهي در نظر گرفته شدند. بررسي نتايج حاصل از هر سه روش حاكي از اين است كه مدل SWFA با درنظرگرفتن هر سه عامل كنترل¬كننده كاني¬زايي سبب افزايش معني¬دار مقادير ويژه و تفسيرپذير تر شدن بردار ويژه نسبت به دو مدل FA و SFA شده است. در خصوص بهبود الگوي توزيع فضايي ويژگي هدف نيز مدل SWF1-Fault با n=2.77 و AUC=%87.5 عملكرد بسيار خوبي نسبت به ساير گزينه¬ها داشته است كه بيانگر اين موضوع مي¬باشد كه آنومالي¬هاي حاصل و رخداد¬هاي معدني با زون گسل، به‌عنوان يك فاكتور اكتشافي جهت مطالعه سيستم¬هاي كاني-زايي موجود در منطقه، ارتباط ژنتيكي مناسبي نشان مي¬دهند و مي¬توان گسل را به‌عنوان بارزترين و مهم¬ترين عامل كنترل¬كننده كاني¬زايي در منطقه فيض¬آباد برشمرد.

213129

اكتشاف

مهندسي معدن

دانشگاه صنعتي اصفهان

احمدرضا مختاري، حمايت جمالي

حسن طباطبايي