ويژگي هاي رشد و گلدهي ژنوتيپ هاي گل محمدي تيمار شده با عصاره جلبك دريايي در حضور قارچ مايكوريزا

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

كشاورزي

كارشناسي ارشد

چكيده در سال¬هاي اخير روند استفاده از گياهان دارويي و فرآورده¬هاي آنها در صنايع مختلف اهميت ويژه¬اي يافته است، لذا پرورش گياهان دارويي با روش¬هاي مناسب كاشت، مديريت و برنامه¬ريزي صحيح از ارزش بالايي برخوردار است. گل محمدي (Rosa damascena Mill) يكي از گونه¬هاي ارزشمند گياهي است، كه علاوه بر جنبه¬ي زينتي، داراي كاربرد صنعتي-دارويي نيز مي¬باشد. مديريت تغذيه¬ي گياه از مهم¬ترين نكات در مديريت پرورش مي¬باشد. با توجه به اينكه امروزه به منظور پاسخ¬گويي به نياز روز افزون جهان، استفاده از كودهاي شيميايي جهت تغذيه گياه روند افزايشي داشته و باعث بروز خسارت¬هاي جبران¬ناپذير زيست¬محيطي، بهداشتي و اقتصادي مي¬شود. بدين منظور پژوهشي با هدف بررسي اثرعصاره جلبك دريايي و قارچ مايكوريزا بر ويژگي¬هاي رشد و گلدهي پنج ژنوتيپ گل محمدي صورت گرفت. آزمايش در قالب فاكتوريل بر پايه طرح پايه كاملاً تصادفي (CRD) با 30 تيمار و 3 تكرار در مزرعه لورك دانشگاه صنعتي اصفهان واقع در شهرستان نجف¬آباد اجرا گرديد. تيمارها شامل محلول¬پاشي عصاره جلبك دريايي در 3 غلظت (صفر، 25/0 و 5/0 درصد)، قارچ مايكوريزا (تلقيح و عدم تلقيح) و 5 ژنوتيپ (A، B، C، D و E)گل محمدي بودند. صفات كمي و كيفي شامل ارتفاع بوته، سطح برگ، ميانگين تعداد گل¬ها، ميانگين وزن گل¬ها، محتوي كلروفيل، كاروتنوئيد، كربوهيدرات و غلظت عناصر فسفر، پتاسيم، روي و آهن مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج حاصل از پژوهش نشان داد كه تلقيح قارچ مايكوريزا داراي اثر افزايشي در صفات ارتفاع، سطح برگ، تحمل به سرمازدگي، فسفر، پتاسيم، روي وكلروفيل a و و در مقابل داراي اثر كاهشي در صفات ميانگين تعداد گل¬ها، ميانگين وزن گل¬ها و عنصر آهن بود. محلول پاشي عصاره جلبك دريايي در غلظت 25/0 نيز داراي اثر افزايشي در صفات سطح برگ و ميانگين تعداد گل¬ها و در غلظت 5/0 داراي اثر كاهشي در صفت كلروفيل a بود. كاربرد عصاره جلبك دريايي در غلظت 5/0 در گياهان تلقيح شده با مايكوريزا سبب كاهش ميزان عنصر آهن شد. پنج ژنوتيپ گل محمدي در صفات كمي و كيفي داراي تفاوت¬هاي معني¬داري نسبت به يكديگر بودند به طوري كه در تمامي صفات رويشي و گلدهي (ارتفاع، سطح برگ، تعداد گل و وزن گل) ژنوتيپA نسبت به ساير ژنوتيپ¬ها برتري داشت. در بين پنج ژنوتيپ موجود، ژنوتيپ A متحمل ترين ژنوتيپ به سرمازدگي بهاره و ژنوتيپ D و E حساس ترين ژنوتيپ به سرمازدگي بهاره بودند. اثر قارچ مايكوريزا در همه¬ي ژنوتيپ¬ها سبب افزايش تحمل به تنش سرماي بهاره، كاهش ميانگين تعداد گل¬ها و ميانگين وزن گل¬ها شد به طوري كه بيشترين كاهش در ژنوتيپ C و كمترين كاهش در ژنوتيپ A و B ايجاد شد. قارچ مايكوريزا در ژنوتيپ¬هاي D و E بيشترين افزايش ميزان كلروفيل a را داشت. اثر عصاره جلبك دريايي بر ژنوتيپ¬هاي B و C سبب افزايش ميانگين تعداد گل¬ها و در ژنوتيپ¬هاي A ، B و C سبب افزايش ميانگين وزن گل¬ها شد. براساس نتايج حاصل از ضرايب همبستگي؛ بين صفت ارتفاع با سطح برگ، عنصر فسفر، پتاسيم و روي همبستگي مثبت و معني داري وجود داشت. بين صفت عنصر آهن با صفات تعداد گل و وزن گل نيز همبستگي مثبت وجود داشت. صفت سرمازدگي با صفات ارتفاع و پتاسيم داراي همبستگي منفي و با صفات تعداد گل، وزن گل و عنصر آهن همبستگي مثبت داشت. در مجموع مي¬توان بيان كرد كه گياهان تلقيح شده با قارچ مايكوريزا داراي عناصر غذايي، كلروفيل و رشد رويشي بهتري نسبت به گياهان تلقيح نشده بودند در حاليكه ميانگين تعداد و وزن گل¬ها كاهش يافت. كاربرد عصاره جلبك دريايي در غلظت 25/0 نيز سبب افزايش سطح برگ و ميانگين تعداد¬گل شد. اثر متقابل كاربرد عصاره جلبك دريايي و تلقيح قارچ مايكوريزا تأثيري بر ويژگي هاي رويشي و گلدهي نداشت. در بين ژنوتيپ هاي موجود، ژنوتيپ A برترين ژنوتيپ از لحاظ صفات رويشي، گلدهي و تحمل به سرمازدگي بهاره شناسايي شد.

213078

علوم باغباني

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

حميدرضا عشقي زاده، مهدي رحيم ملك

نعمت الله اعتمادي، محمدحسين اهتمام

علي نيكبخت