عنوان
مدل‌سازي اثر تغيير رژيم بارش بر رواناب حوزه با استفاده از مدل SWAT (مطالعه موردي حوزه‌هاي آبخيزحسين‌آباد راين و تلنگو بم، استان كرمان)
رشته تحصيلي
علوم و مهندسي آبخيزداري گرايش حفاظت آب و خاك
تاريخ دفاع
2/2/2022 12:00:00 AM
كليدواژه فارسي
مدل SWAT , نرم افزار LARS-WG , بارش , رواناب , دما
چكيده
در راستاي مباحث اقليمي بررسي‌ها حاكي از رخداد تغيير اقليم است، هرچند اندازه، مقدار و شدت آن درجاهاي مختلف متفاوت است. تأثير تغيير اقليم بر هيدرولوژي و چرخه‌ي آب در طبيعت بسيار جدي است و شناخت كمي اين اثرها آمادگي بيشتري براي مقابله با تبعات آن ايجاد مي‌كند. هدف از اين پژوهش ارزيابي اثر تغيير رژيم بارش به‌عنوان بخشي از تغيير اقليم بر رواناب دو حوزه آبخيز حسين‌آباد راين و تلنگو بم با استفاده از مدل SWAT مي‌باشد. بدين منظور ابتدا با استفاده داده‌هاي روزانه بارش، دماي حداقل، حداكثر و متوسط روزانه سه ايستگاه هواشناسي بافت، بم و لاله‌زار در بازه زماني 30 سال و همچنين با استفاده از مدل LARS-WG پيش‌بيني اقليم براي دوره 2021 تا 2060 تحت سناريو RCP4.5 صورت پذيرفت. در ادامه جهت مدل‌سازي رواناب در حوزه‌هاي مورد مطالعه از مدل مفهومي SWAT استفاده گرديد. پس از واسنجي و اعتبار سنجي مدل طبق الگوريتم SUFI2 نتايج مورد آزمون قرار گرفت. درنهايت با استفاده از نتايج بخش تغيير اقليم و مدل مفهومي واسنجي شده، رواناب براي 60 سال آينده شبيه سازي گرديد. نتايج ارزيابي حساسيت پارامترهاي مدل SWAT نشان داد كه پارامتر ضريب آبي كه از سفره‌هاي كم عمق به پروفيل خاك بر مي‌گردد و پارامتر ضريب نفوذ آبخوان، در هر دو حوضه داراي حساسيت بالايي هستند. همچنين در هر دو حوزه براي هر دو مرحله واسنجي و اعتبارسنجي ضريب تبيين، راندمان نش۔ ساتكليف از 65/0 بيشتر مي‌باشد. نتايج اقليمي نشان داد كه به طور كلي دما در دوره آتي نسبت به دوره گذشته در تمامي ماه افزايش پيدا كرده است، در هر سه ايستگاه اين افزايش در ماه‌هاي گرم سال نسبت به ماه‌هاي سرد كمتر بوده است. بارش به طور كلي افزايش يافته است و بيشترين مقدار افزايش بارش ماهانه متعلق به ماه‌هاي فروردين، اسفند و اسفند مي‌باشد. نتايج ارزيابي اثر تغيير اقليم بر آبدهي حوضه نشان مي‌دهد كه به طور كلي دبي حوزه آبخيز تلنگو بم نسبت به حوزه آبخيز حسين‌آباد راين چه در دوره حال و چه در دوره آينده بسيار كمتر بوده است. همچنين در 60 سال آينده آبدهي حوزه آبخيز حسين‌آباد راين نسبت به دوره حال، دبي ماه‌هاي اسفند، ارديبهشت و مرداد تا آذر كاهش و در بقيه ماه‌ها افزايش يافته است. بيشترين كاهش آبدهي مربوط به ماه اسفند 13/3 ليتر بر ثانيه تغيير و بيشترين افزايش مربوط به ماه بهمن با 2/18 ليتر بر ثانيه تغيير مي‌باشد. در 40 سال آينده آبدهي حوزه آبخيز تلنگو بم افزايشي نسبت به دوره حال داشته، دبي ماه‌هاي دي، ارديبهشت و تير افزايش و در بقيه ماه‌ها به جز ماه شهريوركه بدون تغييرات است، كاهش يافته است. بيشترين كاهش آبدهي مربوط به ماه اسفند با 41/0 ليتر بر ثانيه تغيير و بيشترين افزايش مربوط به ماه دي13/1 ليتر بر ثانيه تغيير مي‌باشد.
شماره ركورد
212806
دانشگاه
دانشگاه اردکان
استاد راهنما
فتح زاده علي Fathzadeh Ali , حيات زاده مهدي Hayatzadeh Mahdi