بررسي غلظت فلزات سنگين در حلقه‌هاي ساليانه‌ درختان كاج (Pinus eldarica) ) در شهر اصفهان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

منابع طبيعي

كارشناسي ارشد

امروزه يكي از مشكلات اساسي در كلانشهر‌هاي صنعتي و پرجعيت از جمله شهر اصفهان، آلودگي هوا است كه پيامد‌هاي فراواني بـراي سـلامت انسان‌ها، حيوانات و گياهان به همراه دارد. پايش ميزان فلزات سنگين كه ذرات معلق اتمسفري، يك منبع مهم اين فلزات به ويژه در محيط شهري است براي تعيين سطح آلودگي و كنترل عوامل آلوده‌كننده، حائز اهميت است. درختان قادر هستند با تجمع آلاينده‌ها در حلقههاي ساليانهي خود سير تاريخي تغييرغلظت آلاينده‌ها را نشاندهند. در اين پژوهش سعي شده‌است كه از درخت كاج به عنوان پايشگرزيستي استفادهكرده و روند آلودگي شهر اصفهان نشان داده شود. به همين منظور درختان كاج مسن در نزديكي خيابانهاي پرتردد و اصلي شهر انتخاب شدند و از تنه و خاك مجاور هر درخت نمونه‌برداري انجامگرفت. در نمونههاي چوب، حلقههاي ساليانه سنيابي و به فاصلهي 5 سال از هم جدا گرديد. نمونههاي چوب و خاك طبق روش استاندارد آمريكا (EPA) آمادهسازي و هضم شدند و غلظت عناصر سرب، نيكل، روي، كروم، آهن و موليبدن در خاك و هريك از نمونههاي چوب با ‌استفاده از دستگاه طيفسنججرمي پلاسمايجفتشدهالقائي ((ICP-MS تعيين شد. نتايج حاصل نشانداد كه ميزان عناصر سرب، نيكل، روي، كروم، آهن و موليبدن طي 65 سال گذشته در درختان كاج شهر اصفهان روند افزايشي معني‌داري در سطح 5% داشته‌است. آناليز‌هاي آماري، همبستگي مثبت معني‌داري بين ميزان عناصر سرب، نيكل، كروم، آهن و موليبدن در حلقههاي ساليانهي درخت كاج نشانداد .عدم همبستگي معني‌دار روي با ساير عناصر را ميتوان ناشي از منبع غيرمشترك اين فلز سنگين تفسيركرد. تطابق روند زماني تغييرات غلظت سرب، نيكل، روي، كروم، آهن و موليبدن در حلقههاي ساليانه درختان كاج با دوره فعاليت تعدادي از صنايع مهم و ميزان مصرف فرآورده‌‌هاي نفتي و همچنين حذف سرب از بنزين نشان ميدهد درخت كاج به عنوان پايشگرزيستي احتمالا مي‌تواند تغييرات محيطي را در زمان رشد حلقه‌هاي ساليانه خود ثبت‌كند.

212639

علوم و مهندسي محيط زيست- آلودگي هاي محيط زيست

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان

محسن سليماني، رسول يوسف پور

نورالله ميرغفاري، محمد نعمتي ورنوسفادراني

حسين مرادي، پائولو چروبيني