توسعه فرآيند پياده‌سازي جانشين‌پروري مبتني بر دانش در مؤسسات آموزش عالي

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي صنايع

كارشناسي ارشد

يكي از چالش‌هاي هميشگي سازمان‌ها از جمله مؤسسات آموزشي حفظ استعدادها است. در اختيار داشتن افراد مستعد يك مزيت رقابتي براي مؤسسات آموزش عالي است. برنامه‌ريزي جانشين‌پروري يك روش به منظور شناسايي و توسعه استعدادها براي سمت‌هاي كليدي است و مديريت دانش به چگونگي آموزش افراد كمك مي‌كند تا انتقال و حفظ دانش به درستي صورت گيرد. در اين مطالعه كه در دو فاز انجام مي‌شود ، در فاز اول مدل مفهومي جانشين‌پروري مبتني بر دانش ارائه مي‌گردد و عوامل مؤثر شناسايي و رتبه‌بندي مي‌شود، همچنين افراز بودن عوامل مدل مورد بررسي قرار مي‌گيرد و در فاز دوم براساس نتايج فاز اول پژوهش، ساير فرآيند‌هاي جانشين‌پروري موجود در ادبيات پژوهش و نظر خبرگان، گام‌هاي پيشنهادي اجراي فرآيند جانشين‌پروري براي مؤسسات آموزشي ايران ارائه مي‌گردد تا به آنها در زمينه حفظ و شناسايي استعدادها و ايجاد مزيت رقابتي كمك نمايد. نوآوري و تفاوت اصلي اين پژوهش در مقايسه با پژوهش‌هاي مشابه تمركز بر دانش‌محور بودن مدل جانشين‌پروري در مؤسسات آموزش عالي مي‌باشد؛ همچنين عوامل مؤثر بر جانشين‌پروري كه در مؤسسات آموزش عالي تاكنون بررسي نشده‌اند، در اين پژوهش بررسي مي‌شوند. مدل نهايي مفهومي پژوهش بر‌اساس مرور سيستماتيك ادبيات پژوهش و نظر خبرگان ساخته شد كه شامل 5 سازه، 15 مؤلفه و41 زيرمؤلفه مي‌باشد. همچنين به منظور تأييد و رتبه‌بندي عوامل انتخاب شده، پرسشنامه‌اي براساس مدل مفهومي در اختيار 23 نفر از متخصصان قرار گرفت كه بيش از 5 سال سابقه كاري در زمينه‌هاي مرتبط با پژوهش حاضر (مديريت دانش يا جانشين‌پروري و يا حوزه‌هاي مديريت در آموزش عالي) دارند. به منظور تأييد و رتبه‌بندي عوامل، فاصله اطمينان 95 درصد براي ميانگين نمرات متغيرها محاسبه شد؛ بالاتر بودن كران پايين اين فاصله از عدد 3، ملاك تأييد عوامل و ورود براي رتبه‌بندي در نظر گرفته شد. همچنين رتبه‌بندي عوامل با استفاده از روش ميانگين نمرات انجام شد. براساس نتايج پژوهش سازه ساختار سازماني و محيط فيزيكي به ترتيب بيشترين و كمترين رتبه را از لحاظ اهميت دارند و افراز تمامي سازه‌ها به خوبي انجام شده است. در بين مؤلفه‌ها استعداديابي، تسهيم دانش و شايستگي كليدي به ترتيب با رتبه 1 تا 3 مهم‌ترين مؤلفه‌ها هستند. در فاز دوم فرآيند جانشين‌پروري مبتني بر دانش پيشنهاد شده است كه شامل پنج مرحله تبيين و تأييد برنامه‌ريزي جانشين‌پروري در برنامه‌ريزي استراتژيك سازمان، تدوين برنامه‌هاي عملياتي، اجراي برنامه¬هاي عملياتي و آماده¬سازي شرايط، اجراي برنامه‌ريزي جانشين‌پروري و ارزيابي برنامه‌ريزي جانشين‌پروري است. نتايج اين پژوهش مي‌تواند به مؤسسات آموزش عالي در ايران كمك كند تا يك فرآيند جانشين‌پروري متناسب با نيازهاي مؤسسه را پياده‌سازي و اجرا كنند.

212638

سيستم‌هاي كلان

مهندسي صنايع و سيستم ها

دانشگاه صنعتي اصفهان

ناصر ملاوردي، محسن شهرياري

غلامعلي رئيسي‌اردلي، صبا صارمي‌نيا