بررسي اثر سيستم راديوگرافي نوتروني بر دزهاي گاما و نوترون در راكتور MNSR

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

فيزيك

كارشناسي ارشد

اكثر راكتورهاي تحقيقاتي داراي تجهيزات پرتودهي داخـل و خارج از قلب خود هستند كـه دسـتيابي بـه شـار نـوترون و گاماي توليدشده در قلب راكتور را امكان‌پذير مي‌سازد. راديوگرافي نوتروني (NR) در واقع يـك كاربرد راكتورهاي تحقيقاتي با استفاده از تجهيـزات پرتـودهي خارج از قلب مي‌باشد، كه به ‌طور گسترده‌ در زمينه¬هاي صنعتي، متالورژي، هسته‌اي و مواد منفجره مورد استفاده قرار مي¬گيرد. نصب سيستم راديوگرافي نوتروني تغييراتي در ميزان دز گاما و نوترون در محيط اطراف MNSR ايجاد مي‌كند كه آگاهي از ميزان اين تغييرات و حفظ ايمني هسته¬اي و پرتويي دستگاه و كاركنان اهميت دارد. براي آگاهي از اين امر، بايستي دزيمتري انجام شود. در اين پايان¬نامه با استفاده از كد شبيه‌سازي MCNPX راكتور، لوله باريكه، كانال خشك، محيط¬ اطراف راكتور (هال راكتور)، اتاق كنترل، اتاق ربيت و راهروها شبيه‌سازي شدند و ميزان دز نوترون و گاماي حاصل از كاركرد سيستم راديوگرافي نوتروني در محيط اطراف آن به¬دست آمد و نقشه¬ي دز گاما و نوترون در مكان¬هاي هندسي مختلف در راكتور MNSR در حالت¬هاي مختلف استفاده از سيستم راديوگرافي نوتروني تعيين شد. اندازه¬گيري دز گاما و نوترون در حالت روشن بودن راكتور و در چهار حالت مختلف انجام شد: در حالت اول لوله باريكه و كانال خشك هر دو فعال بودند، در حالت دوم فقط لوله باريكه فعال بود، در حالت سوم فقط كانال خشك فعال بود و در حالت آخر لوله باريكه و كانال خشك هردو غير فعال بودند. همچنين با استفاده از دزيمترهاي نوترون و گاما، دز نوترون و گاما در محيط¬هاي اطراف راكتور در حالت¬هاي مختلف اندازه¬گيري شد. نتايج محاسبات و مقادير حاصل از اندازه¬گيري¬ها توافق بسيار خوبي با يكديگر داشتند. از نتايج حاصل از اين محاسبات و مقايسه با استانداردهاي IAEA، مي¬توان نتيجه گرفت ميزان دز دريافتي سالانه در اكثر نقاط كمتر از بيشينه مجاز بود. همچنين توصيه مي¬شود كه در هنگام استفاده از لوله باريكه و كانال خشك در صورت نياز به حضور درسالن راكتور تا حد ممكن فاصله از اين تجهيزات رعايت شود.

212547

فيزيك هسته اي

مهندسي برق و كامپيوتر

دانشگاه صنعتي اصفهان

جواد مختاري

ظفرالله كلانتري، محمد حسن علامتساز

مريم حسنوند، محمد حسين چوپان دستجردي