بررسي اثر بخشي محلول آب و صابون مايع در مقايسه با كلرهگزيدين در كاهش ميزان بار ميكروبي و تشكيل پلاك ميكروبي بر روي دستگاه¬هاي متحرك ارتودنسي

علوم پزشكي گيلان

مقدمه: افزايش آگاهي و توجه به زيبايي در جوامع گوناگون، افزايش تقاضا براي درمان¬هاي ارتودنسي را به¬دنبال داشته است و نوعي از اين درمان¬ها استفاده از دستگاه¬هاي متحرك براي ايجاد حركات جزئي دنداني است. تغييرات ناشي از درمان¬هاي ارتودنسي در حفره دهان سبب افزايش جمعيت ميكروارگانيسم¬هايي از قبيل استرپتوكوك¬هاي موتانس و افزايش خطر پوسيدگي دندان¬ها مي¬شود. با اين¬حال موثرترين روش پاكسازي اين دستگاه¬هاي متحرك در جهت كاهش تاثيرات كلونيزاسيون ميكروبي بر سطح آن¬ها همچنان نامعلوم است. هدف: در اين مطالعه به بررسي و مقايسه¬ي اثر بخشي محلول آب و صابون مايع در مقايسه با محلول كلرهگزيدين 2/0% در كاهش لود باكتريال بر روي سطوح دستگاه¬هاي ارتودنسي پرداخته شده است. مواد و روش¬ها: در اين مطالعه كارآزمايي باليني يك سويه كور، تعداد 30 بيمار كانديد دريافت دستگاه متحرك ارتودنسي انتخاب شدند. تمامي شركت¬كننده¬ها پس از معاينه و دريافت رضايت¬نامه كتبي، دستگاه¬هاي ارتودنسي متحرك مشابهي را دريافت كردند. اين مطالعه در دو بخش باليني و آزمايشگاهي و در طي سه مرحله به¬صورت متقاطع صورت گرفت و در هر مرحله باليني يك پروتكل شست و شوي دستگاه متحرك ارتودنسي به¬مدت يك هفته توسط بيمار اجرا شد: پروتكل1، استفاده از مسواك و آب لوله¬كشي جهت شست و شوي دستگاه (گروه كنترل)؛ پروتكل 2، استفاده از مسواك و محلول آب و صابون مايع؛ پروتكل 3، غوطه¬ورسازي دستگاه ارتودنسي در كلرهگزيدين 2/0%. در پايان هر هفته، دستگاه¬هاي ارتودنسي به¬جهت بررسي¬هاي ميكروبي از بيماران تحويل گرفته شد و بررسي¬هاي كمي با نمونه¬گيري توسط سوآپ استريل و انجام كشت ميكروبي و بررسي¬هاي كيفي از طريق رنگ¬آميزي دستگاه ها با قرص هاي آشكار ساز پلاك ميكروبي صورت گرفت. در بخش آزمايشگاهي تعيين گونه¬هاي استرپتوكوك و تعيين حداقل غلظت مهاري (MIC) محلول¬هاي آب و صابون مايع و كلرهگزيدين 2/0% به روش استاندارد ميكروبراث دايلوشن انجام گرفت. جهت تحليل داده¬هاي اين پژوهش از آزمون¬هاي (Repeated measures test with Greenhouse-Geisser correction)، (Bonferroni)) و (Friedman test) با (Wilcoxon test with Bonferroni correction) استفاده شد. بايد افزود كه اين محاسبات از طريق نرم¬افزار SPSS نسخه 26 صورت گرفته است و سطح معناداري در تمام آزمون¬ها 05/0 درنظر گرفته شده است. يافته¬ها: براساس نتايج بدست¬آمده مشخص شد كه ميانگين ميزان بار ميكروبي روي دستگاه¬هاي ارتودنسي هم از نظر كيفي (001/0>p) و هم از نظر كمي (001/0>p) به طور معناداري بين سه روش مورد استفاده تفاوت دارد. بدين معني كه ميزان بار ميكروبي به¬طور معناداري در استفاده از مسواك و آب بالاتر از دو روش ديگر بود. در بررسي كمي ميزان بار ميكروبي روي دستگاه¬هاي ارتودنسي در مقايسه¬ي دو به دو بين روش¬ها مشخص شد كه بين استفاده از مسواك و آب با استفاده از مسواك و محلول آب و صابون (001/0˂p)، مسواك و آب و محلول كلرهگزيدين (001/0>p) و بين مسواك و محلول آب و صابون با كلرهگزيدين (001/0>p) تفاوت معناداري وجود داشت و استفاده از كلرهگزيدين 0.2% بيشترين ميزان كاهش را در بيوفيلم سطح دستگاه¬ها نشان داد. نتايج بررسي كيفي نيز تاييدكننده¬ي اين مطلب بود. طبق نتايج حاصل از اندازه¬گيري به¬روش ميكروبراث دايلوشن مقدار MIC كلرهگزيدين و محلول آب و صابون براي استرپتوكوك هاي مورد آزمايش به¬ترتيب، 32 و ˂500 ميكروگرم بر ميلي¬ليتر بود. نتيجه گيري: از ميان روش‌هاي مورد ارزيابي، غوطه¬ورسازي دستگاه¬هاي ارتودنسي در كلرهگزيدين 2/0% بيش¬ترين ميزان كاهش لود باكتري را در سطح دستگاه¬هاي ارتودنسي نشان داد. هم¬چنين استفاده از محلول آب و صابون مايع در كنار مسواك مي¬تواند در كاهش لود باكتريال موثر باشد اما بهتر است از روش مكمل ديگري نيز به¬خصوص در موارد ريسك بالاي پوسيدگي براي پاكسازي بيشتر دستگاه ارتودنسي استفاده شود. كليدواژه¬ها: دستگاه متحرك ارتودنسي، كلرهگزيدين، بهداشت دهان، شمارش كلوني باكتريال، عوارض جانبي دستگاه¬هاي ارتودنسي، استرپتوكوك موتانس

212139

علوم پزشكي گيلان