ارزيابي دقت مدل Wetspa در برآورد جريان رودخانه با استفاده از داده‌هاي ماهواره GPM و پايگاه جهاني GPCP (مطالعه موردي: حوضه آبريز پلاسجان)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي كشاورزي

كارشناسي ارشد

با آغاز انقلاب صنعتي در اوايل قرن نوزدهم و رشد روز افزون تحولات بشري، تغييرات گوناگوني در زندگي انسان اتفاق افتاده است.بررسي¬ها نشان مي¬دهد ميزان متوسط دما در سطح كره زمين در قرن بيستم 8/0 درجه سانتي گراد افزايش يافته است. به همين ترتيب پوشش برف كه منبع آب بسياري از حوضه ها در سطح كره زمين را تشكيل مي¬دهد، در چند دهه اخير كاهش 10 درصدي داشته و اين كاهش حتي در يخ¬هاي درياهاي نيمكره شمالي نيز مشاهده شده است كه خود عامل افزايش سطح آب درياها مي¬باشد. اما اين تغييرات تنها بر مقادير متوسط نبوده و رخدادهاي حدي اقليمي مانند سيل و خشكسالي¬ها را نيز تحت الشعاع خود قرار مي¬دهد. از آن جايي كه افزايش احتمال وقوع رخدادهايي مانند خشكسالي و سيل در آينده مي¬تواند آثار زيانباري براي جوامع بشري داشته باشد، مطالعه و پيشگيري ازاين نوع پديده¬ها از اهميت بسياري برخوردار است. همچنين محدوديت منابع آب و توزيع ناهمگن آن در مناطق مختلف ايران از يك سو و رشد سريع جمعيت و افزايش روز افزون نيازهاي بشري از سوي ديگر، باعث شده است كه استفاده و مديريت بهينه منابع آب در دسترس، جزء موضوعات اساسي در مطالعات منابع آب باشد. لذا براي دستيابي به اهداف مديريتي در زمينه منابع آب، شناخت پديده¬هاي هيدرولوژيك كه در راس آنها رواناب قراردارد ضروري مي¬باشد. از اين رو، مدل سازي هيدرولوژيك در حوضه¬هاي آبريز از اهميت بالايي برخوردار است. از طرفي ديگر بارش يكي از مهم ترين مولفه¬هاي چرخه هيدرولوژي در طبيعت مي-باشد كه تمامي چرخه از آن متاثر است. همواره كيفيت اندازه گيري داده¬هاي بارش به عنوان يكي از چالش¬هاي مهم در مطالعات منابع آب مي¬باشد. زيرا به دليل تنوع شرايط اقليمي و توپوگرافيكي همچنين محدوديت¬هاي اقتصادي ايجاد يك شبكه استاندارد با پوشش مناسب و دقت كافي در يك حوضه آبريز وجود ندارد. به همين دليل همواره محققان در پي استفاده از روش¬هاي نوين مبتني بر اندازه گيري غير مستقيم بارش يا سنجش از دور هستند كه با حفظ ميزان دقت اندازه گيري، محدوده وسيعي را تحت پوشش خود قرار دهد. در اين مطالعه، به بررسي استفاده از داده¬هاي ماهواره اي براي شبيه سازي رواناب منطقه اسكندري پرداخته شده است. براي نيل به اين هدف، ابتدا با استفاده از داده¬هاي مشاهده اي، مدل هيدرولوژيك توزيعي WetSpa شبيه سازي رواناب در حوضه مورد مطالعه انجام گرفت. كه ضرايب نش ساتكليف كه براي واسنجي و اعتبارسنجي مدل WetSpa به ترتيب برابر 0/58 و 0/55 حاصل شد، نشان دهنده كارايي خوب مدل در شبيه سازي رواناب مي¬باشد. سپس از دو دسته داده ماهواره اي GPM و پايگاه جهاني GPCP استفاده شد و شبيه سازي رواناب منطقه صورت گرفت. ضرايب نش ساتكليف براي واسنجي و اعتبار سنجي اين دو دسته داده به ترتيب 0/52 و 0/51 براي داده¬هاي GPM و0/43 و 0/42 براي داده¬هاي GPCP به دست آمد. كه نشان دهنده كارايي خوب مدل با استفاده از داده-هاي ماهواره GPM و ناكارامد بودن داده¬هاي پايگاه GPCP در اين مدل است. كه مهمترين دليل آن كوچك بودن مساحت حوضه نسبت به قدرت تفكيك مكاني پايگاه بارشي GPCP مي¬باشد.

211782

منابع آب

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان

محمدجواد زارعيان

جهانگير عابدي كوپايي، سعيد سلطاني كوپايي

سعيد اسلاميان