باز طراحي محله امامزاده صالح تجريش با تاكيد بر تلفيق سكونت و كار

ارشد

چكيده نحوه سكونت و كار انسان از گذشته تا¬بحال تغييرات فراواني داشته است. به طور كلي با توجه به اينكه حداكثر عمر يك فرد را مي¬توان به اوقات كاري و زندگي در محل اقامتش تقسيم كرد، جا¬نمايي و طراحي اين دو عملكرد در زندگي شخص تاثير بسازايي دارد. اين مساله يعني نحوه تركيب كار و زندگي در گذشته در كنار هم و در نزديكي هم اتفاق مي¬افتاده است، اما با انقلاب صنعتي و پيشرفت¬هاي تكنولوژي اين كنار هم نشيني تغيير كرد و با انتقال صنايع به خارج يا حومه شهر، فاصله سكونت و كار زياد شد. به گونه¬اي كه ما هر روزه مسافت¬هاي طولاني را براي رسيدن به محل كار خود صرف مي¬كنيم. اين منطقه بندي كاربري¬ها به تمام عملكردهاي يك زندگي، از جمله تفريح، خريد، آموزش و ... نيز سرايت كرد كه معايب زيادي همچون آلودگي هوا، آلودگي صوتي، صرف اوقات فراوان در ترافيك، استفاده چندبرابر از زمين و ... را در پي داشت. اما اين پژوهش با نگاهي با مقياس كوچك¬تر و محلي شروع شد، در واقع بازار تجريش و ارتباطش با بافت اطرافش و نحوه تغييرات آن در دورانهاي مختلف جالب توجه شد. با بررسي بافت قديمي تجريش شاهد پديده¬اي هستيم كه با توجه به آن مي¬توان تخريب كامل بافت قديمي و مسكوني تجريش را متصور شد. اين بافت كه از قديم اكثرا شامل بافت مسكوني و تنها يك راسته اصلي بازار بوده است امروزه با توجه به قدرت اقتصادي لايه تجاري رفته رفته به تسخير اين لايه در آمده است كه به نظر مي¬رسد منطقه بندي عملكردها با غالب شدن عملكرد تجاري به صورتي خودرو و بدون طرحي از پيش در حال صورت پذيرفتن در اين بافت است و در اين لحظات واپسين محله متراكم (متراكم در فرهنگ، تاريخ، بافت و ...) تجريش شايد بتوان با طرحي مناسب اين تراكم فرهنگي- تاريخي ارزشمند را همچنان در كنار حيات مردمان محلي خود حفظ نمود. با مطالعه تاريخ شكل¬گيري تجريش و نحوه تاثير¬گذاري و تاثير¬پذيري بافت تجريش و بازار از هم، معايب و مشكلاتي شناسايي شد، همچنين پتانسيل¬هاي بافت براي رفع اين اشكلات بدون حذف هيچ¬كدام ازين عملكردها و بدون تن دادن به مساله منطقه بندي آن هم در بافتي كه تا به الان مقاومت بسازايي در اين زمينه داشته است، شناسايي شد. سپس به روش دلفي فرضيه تلفيق كار و زندگي از طريق تحليل عاملي كيو بررسي شد و عوامل اصلي شناسايي شد. با نگاه بيشتري به بافت و مطالعات ميداني قطعه¬اي با مساحت 20 هزار و 650 متر مربع كه ميان بازار و محله كاملا مسكوني پايين¬تر قرار داشت انتخاب گرديد. در نهايت با توجه به نتايج مطالعات صورت گرفته، مبني بر اهميت 3 عامل ياد شده در روش دلفي، نتايج مطالعات ميداني، بررسي نمونه¬هاي موردي كه شامل يك نمونه در بافت نيز بود و همچنين عوامل موثر در شكل¬گيري بازار، محله¬اي با نگاه به تلفيق كار و زندگي و همچنين بازار طراحي شد.

211666

دانشگاه علم و صنعت ايران

عباس يزدانفر

معماري

ميترا غفوريان