عنوان
ويژگيهاي فيزيكي، شيميايي و كانيشناسي رسي خاكها تحت تأثير ريزوسفر درختچه بادام وحشي (Amygdalus arabica) و تأثير تنش خشكي بر هواديدگي
نويسنده اصلي
رضايي نژاد، رضوان
محل تحصيل
اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان
رشته تحصيلي
مهندسي كشاورزي
مقطع تحصيلي
دكتري
چكيده
چكيده
منشاء و منبع اصلي بيشتر عناصر غذايي ضـروري براي تغذيه گياه در خاك بـه ويـژه پتاسـيم هواديدگي كانيهاي معدني اسـت. ريزوسفر گياهان با اثرات خاص خود سبب آزادسازي پتاسيم و جذب آن از كانيهاي خاك ميشود درنتبجه اين اثرات، تغيير و تبـديل كـانيهـا رخ ميدهد. پژوهش حاضر در قالب دو بخش مجزا انجام شد. در بخش اول، تأثير ريزوسفر درختان بادام وحشي وامچك(Amygdalus arabica Olive.) در سنين مختلف بر ويژگيهاي فيزيكي وشيميايي خاك و كانيهاي رسي مورد بررسي قرار گرفت. در بخش دوم، توانايي ريزوسفر جو در آزادسازي پتاسيم (K) از فلوگوپيت و تبديل آن به ساير كانيهاي رسي در شرايط تنش خشكي مورد بررسي قرار گرفت. در بخش اول، در منطقه تحقيقاتي واقع در انجرك بافت، استان كرمان، درختان بادام وحشي وامچك با ميانگين قطرهاي مختلف تنه انتخاب شده و خاكرخهاي حفر شده، بعد از نمونهبرداري، تجزيه و تحليل و طبقهبندي شدند. نمونهبرداري خاك از 4 عمق و 3 فاصله از تنه درخت انجام شد. سن تنه، قطر، ارتفاع، قطر دو جهت عمود بر تاج درخت و سطح تاج تعيين شد. ويژگيهاي كلي فيزيكي وشيميايي خاك و همچنين اشكال مختلف پتاسيم (مانند قابل استفاده و قابل عصارهگيري با اسيد نيتريك) تعيين شده و نمونه‌هاي انتخابي با استفاده از آناليز XRD مورد مطالعه كانيشناسي رسي قرار گرفتند. نتايج بخش اول نشان داد كه ويژگيهاي خاك اندازه گيري شده در اعماق مختلف منطقه مورد مطالعه تحت تأثير سن و اندازه تاج درختان بادام وحشي وامچك بوده است. بيشترين و كمترين مقدار pH به ترتيب در خاكهاي شاهد و تحت پوشش درختچههاي 130 ساله مشاهده شده و مقدار رسانايي الكتريكي خاك در زير تاج درختچهها بيشتر از انتهاي تاج بود. همبستگي مثبت و معنيدار قوي بين كربن آلي، نيتروژن و فسفر مشاهده شد. ميانگين پتاسيم قابل استفاده موجود در خاك تحت پوشش درختان بادام وحشي وامچك بيشتر از خاك شاهد بود و همچنين با افزايش سن درخت اين عنصر افزايش يافت. مقدار پتاسيم غيرتبادلي در خاك سطحي درختان بادام وحشي وامچك با سنهاي مختلف نسبت به شاهد افزايش يافت، در حاليكه در اعماق ديگر كاهش نسبت به شاهد مشاهده شد. ميانگين مقادير پتاسيم غيرتبادلي در كل خاكرخ تمام سنها نسبت به خاك شاهد كاهش يافت، كه اين نشاندهنده آزادشدن پتاسيم غير تبادلي درنمونههاي خاك تحت رشد درختان بادام وحشي وامچك است. با افزايش سن درختان و رشد ريشه، پتاسيم بيشتري از خاك جذب شده و تغييرات بيشتري در كانيهاي رسي خاك رخ داده است. يافته‌هاي اين پژوهش همچنين نشان داد كه ورميكوليتي شدن كانيهاي رسي ميكايي در ريزوسفر درختان بادام وحشي وامچك رخ داده است. به طور كلي تجمع مواد مغذي در زير سايبان درختان منجر به ايجاد جزاير حاصلخيزي در اطراف درختان شده است. علاوه بر اين، ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي خاك با افزايش سن درخت بسيار بهبود يافته است. پيشنهاد ميشود بادام وحشي وامچك به عنوان يكي از گونه‌هاي درختچه‌اي مناسب با داشتن قدرت سازگاي به تحمل به خشكي، براي غنيسازي و احياي جنگلكاري و همچنين تثبيت بيولوژيك خاكها براي بسياري از مناطق اكولوژيك كشور مورد توجه ويژه قرار گيرد. بخش دوم در گلخانه هيدروپونيك انجام شد. محيط رشد مخلوطي از شن كوارتزي و فلوگوپيت بود و سطوح مختلف تنش خشكي اعمال شد.
شماره ركورد
210554
گرايش رشته تحصيلي
خاكشناسي (مهندسي علوم خاك)
دانشكده
مهندسي كشاورزي
دانشگاه
دانشگاه صنعتي اصفهان
استاد مشاور
محمدرضا مصدقي ،حسن جهانبازي گوجاني
استاد داور
حميدرضا كريمزاده، محمد حسن صالحي، حسين شريعتمداري
استاد راهنما
حسين خادمي، شمس اله ايوبي