عنوان
برنامه‌ريزي توسعه اقتصادي سكونتگاه‌هاي پيرامون كلان‌شهرها از طريق گردشگري منطقه‌اي (نمونه مطالعاتي: كلان‌شهر مشهد و شهرهاي پيراموني آن)
نويسنده اصلي
ميترا اصغري طرقبه
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
امروزه صنعت گردشگري عاملي مهم در جهت توسعه اقتصادي جوامع بوده و مي‌تواند با ايجاد كارآفريني، درآمد و ارزآوري مزاياي اقتصادي زيادي به همراه داشته باشد. رشد گردشگري نيازمند استراتژي مناسب و برنامه‌ريزي اصولي مي‌باشد و آينده‌نگاري فرآيندي است كه اين امكان را مي‌دهد با تحليل شرايط مختلفي كه ممكن است در آينده وجود داشته باشد برنامه‌ريزي‌هاي مناسبي انجام گيرد. توسعه صنعت توريسم به‌ويژه براي مناطق كمتر توسعه‌يافته‌اي كه با معضلاتي همچون بيكاري، اقتصاد تك‌محصولي و... مواجه هستند و موجب مهاجرت نسل جوان به سمت كلان‌شهرها مي‌شود، از اهميت فراواني برخوردار است. با توجه به شكاف گسترده ميان گردشگري در كلان‌شهرها و شهرهاي كوچك و پيراموني آن‌ها هدف اين پژوهش برنامه‌ريزي براي چگونگي تغيير مقياس گردشگري از شهري به منطقه‌اي و تأثير آن بر توسعه اقتصادي مناطق اطراف و همچنين شناسايي سناريوهاي توسعه گردشگري در اين مناطق است. اين پژوهش به لحاظ هدف كاربردي و ازنظر ماهيت بر اساس روش‌هاي جديد علم آينده‌پژوهي، تحليلي و اكتشافي است. گردآوري اطلاعات از روش‌هاي اسنادي و كتابخانه‌اي و شيوه‌ي جمع‌آوري داده‌ها نيز از روش دلفي انجام‌گرفته است. براي تحليل داده‌ها و شناسايي عوامل كليدي تأثيرگذار بر توسعه گردشگري سكونتگاه‌هاي پيرامون كلان‌شهر مشهد ابتدا از نرم‌افزار ميك مك و سپس به‌منظور بررسي سازگاري قضاوت‌هاي كارشناسان از روش تركيبي AHP-MICMAC استفاده‌شده است. پس‌ازآن به‌منظور تحليل وضعيت عوامل كليدي در آينده و سناريو پردازي از نرم‌افزار سناريو ويزارد بهره گرفته‌شده است.
با استفاده ازنظر كارشناسان در پرسشنامه دلفي از ميان 45 شاخص مؤثر برگرفته از مطالعات كتابخانه اي، 32 شاخص بااهميت بالا انتخاب شدند. نتايج حاصل از تحليل‌ها نشان مي‌دهد كه از ميان 32 عامل مؤثر از ديدگاه كارشناسان، 6 عامل كليدي در توسعه گردشگري سكونتگاه‌هاي پيرامون كلان‌شهر مشهد تأثيرگذار هستند. براي اين عوامل 16 وضعيت احتمالي تعريف گرديد و پس از تحليل آن‌ها 4 سناريوي قوي و باوركردني شناسايي شد كه با توجه به قرابت برخي سناريوها، در دودسته سناريوهاي خوش‌بينانه و بدبينانه قرار گرفتند. درنهايت با استفاده از تحليل SWOT و شناسايي نقاط قوت، ضعف، فرصت، تهديد هريك از سناريوها، هدف، راهبرد، سياست و برنامه‌هاي اقدام براي آن‌ها ارائه‌شده است.
مؤثرترين شاخص‌هاي توسعه‌ي اقتصادي مناطق پيراموني مشهد، عمدتاً در حوزه نهادي و مديريتي قرار دارند و شاخص‌هاي اقتصادي باوجود تأثيرگذاري بالايي كه دارند به شاخص‌هاي كليدي (كه عمدتاً در حوزه نهادي و مديريتي قرار دارند) وابسته هستند و در صورت بهبود مسائل مديريتي، به دليل وابستگي ساير شاخص‌هاي بااهميت به اين شاخص هاي كليدي، وضعيت ديگر شاخص‌ها نيز به سمت شرايط مطلوب ميل خواهد كرد و سبب توسعه گردشگري و بالطبع حل بسياري از مسائل اقتصادي خواهد شد.
شماره ركورد
210145
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
برنامه ريزي منطقه اي
استاد راهنما
دكتر محمد صالح شكوهي بيدهندي