انتخاب بهترين استراتژي مديريت لجن تصفيه‌خانه فاضلاب شهري با استفاده از روش ارزيابي چند معياره

كارشناسي ارشد

فرآيندهاي مديريت لجن تقريبا 60 درصد از كل عملكرد سيستم تصفيه فاضلاب را به لحاظ هزينه تشكيل مي‌دهند. بنابراين لزوم اجراي طرح مديريتي كه به دنبال يافتن روش صحيح دفع با استفاده سودمندانه از لجن باشد، ضروري است. فرآيند تصفيه لجن تصفيه‌خانه فاضلاب شهري عموماً شامل فرآيندهاي پي‌د‌ر‌پي و پيچيده‌اي است كه انتخاب بهترين سيستم را به آساني مهيا نمي‌كند. از اين‌رو، روش ارزيابي پايداري كه تمامي موارد فوق را پوشش دهد، ضروري به‌نظر مي‌رسد. در اين پژوهش، ابتدا با استفاده از ماتريس SWOT ارتقا يافته، استراتژي برتر استفاده از لجن تصفيه شده مشخص ميشود. سپس تمامي گزينه‌هاي ممكن براي دستيابي به اين استراتژي تعيين و توسط درخت تصميم محدود مي‌شود. گزينه‌هاي نهايي انتخاب شده توسط روش ارزيابي AHP اصلاح شده مورد ارزيابي پايداري قرار مي‌گيرند، تا بهترين و پايدارترين گزينه موجود از ميان آن‌ها انتخاب شود. در اين راه از نظر كارشناسان خبره و تحت سناريو نويسي‌هاي مختلف بهره جسته مي‌شود. به اين منظور استراتژي‌هاي استفاده از لجن شامل سوزاندن، دفن كردن، استفاده در ساخت‌وساز، راهسازي و استفاده در كشاورزي انتخاب گرديد كه در اين پژوهش نتايج نشان مي‌دهد كه بهترين استراتژي براي دفع نهايي استفاده از آن به‌عنوان كود براي كشاورزي مي‌باشد. همچنين روش مديريت لجن براي رسيدن به دفع نهايي، تركيبي از سه مرحله تغليظ، تثبيت و آبگيري است كه براي تغليظ سه روش فيلتر ثقلي، فرآيند شناورسازي با هوا و فرآيند سانتريفيوژ و براي تثبيت دو روش كمپوست و هضم بي‌هوازي و براي خشك كردن لجن دو روش فيلترهاي نواري تحت‌فشار و بسترهاي لجن خشك‌كن در نظر گرفته شد. براي رساندن كيفيت لجن توليدي براي كاربري كشاورزي، تعداد 4 گزينه در نهايت انتخاب شد. اين گزينه‌ها همگي تركيبي از سه بخش تغليظ، تثبيت و آبگيري لجن هستند كه به‌صورت متوالي كيفيت لجن توليدي را ارتقا مي‌بخشند. در ادامه براي ارزيابي پايداري اين گزينه‌ها، ساختار ارزيابي چندمعياره شامل 4 معيار اقتصادي، اجتماعي، زيست‌محيطي و فني و 36 شاخص توسط بهره‌جويي از نظر متخصصان و هم‌چنين مطالعه منابع مشابه ساخته شد و وزن‌دهي‌هاي لازم صورت گرفت. نتايج نشان داد كه از ميان تمام گزينه‌ها، فرآيند سانتريفيوژ، هضم بي‌هوازي و فيلترهاي نواري تحت‌فشار به‌ترتيب براي فرآيندهاي تغليظ، تثبيت و خشك كردن با 08/97 درصد و بعد از آن فرآيند ثقلي، هضم بي‌هوازي و فليترهاي نواري تحت‌فشار به‌ترتيب براي فرآيندهاي تغليظ، تثبيت و خشك كردن با 87/2 درصد به عنوان گزينه دوم انتخاب شدند.

209963

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي عمران- مهندسي محيط زيست

دكتر مريم حسني زنوزي