شناسايي رفتار سفر افراد با استفاده از داده‌هاي ثبت‌شده شبكه تلفن‌هاي همراه: مطالعه موردي شهر تهران

كارشناسي ارشد

استفاده از كلان داده‌ها در برنامه‌ريزي حمل‌ونقل با توجه به افزايش توان محاسباتي رايانه‌ها و ثبت داده‌هاي حاصل از ابزارهاي مختلف نظير تلفن‌هاي همراه، موقعيت‌ياب تا سنسورهاي بلوتوث به يكي از ابزارهاي مهم در تحليل رفتار سفر افراد، تبديل‌شده‌اند. علاوه بر اين، استفاده از كلان داده‌ها در برنامه‌ريزي حمل‌ونقل سبب تغيير روش‌هاي كلاسيك شده است. از معايب روش‌هاي كلاسيك در برنامه‌ريزي حمل‌ونقل عدم قطعيت بالا به‌واسطه تعداد نمونه آماري پايين و هزينه بالاي جمع‌آوري اطلاعات و بروز رساني‌ مدل‌هاي ساخته‌شده با بازه زماني طولاني هست كه استفاده از كلان داده‌ها مي‌تواند برخي از اين معايب را بهبود دهد. در چند سال اخير استفاده از داده‌هاي تلفن همراه به عنوان يكي از كلان داده‌هاي مكاني زماني در برنامه‌ريزي حمل‌ونقل در برخي از كشورهاي توسعه‌يافته مرسوم شده است. استفاده از اين داده ها عليرغم معايبي كه دارند مي‌توانند نتايج حاصل از مدل‌هاي مطالعات حمل‌ونقلي را قابل‌اعتمادتر سازند. در اين پژوهش بر اساس چهار سناريو نمونه‌گيري، از 400 هزار كاربر و 500 ميليون ركورد ارتباطي استفاده‌شده است. سپس با استفاده از روش‌هاي مختلف يادگيري ماشين، به شناسايي نقاط توقف، فعاليت، و اهداف سفر و شناسايي كاربران با رفتار خاص(نظير رانندگان اسنپ و ...) پرداخته شد. با شناسايي سفرهاي افراد، امكان برآورد ماتريس مبدا-مقصد براي نمونه ميسر شد و با استفاده از ضرايب تعميم محاسبه‌شده، اين ماتريس به مناطق 22گانه شهر تهران تعميم داده شد. نرخ سفر محاسبه‌شده با استفاده از داده‌هاي تلفن همراه 64/1 سفر به ازاي هر نفر در شهر تهران بوده كه با 7/1 حاصل از مطالعات جامع، حدود %5/3 اختلاف دارد. ميزان توليد و جذب نيز به تفكيك مناطق محاسبه و با استفاده از تحليل آماري، با مطالعات حمل‌ونقل جامع شهر تهران مقايسه شد. نتايج تحليل مطابقت زيادي در توليد سفر مناطق داشتند و جذب سفر نيز تطابق قابل‌قبولي را نشان داد. همچنين تعداد سفرهاي روزانه كل افراد در شهر تهران بدست آمده از داده‌هاي تلفن همراه با نتايج مطالعات طرح جامع، كمتر از %1 اختلاف دارد. اعتبارسنجي نتايج حاصل از توليد، جذب، و نرخ سفر نشان مي‌دهد كه روش به‌كارگرفته‌شده در اين پژوهش مي‌تواند در مقاصد مختلف برنامه‌ريزي حمل‌ونقل كاربرد داشته باشد.

209724

دانشگاه علم و صنعت ايران

حمل و نقل

دكتر اقشين شريعت مهيمني