طراحي مجموعه مسكوني استطاعت پذير براي اقشار مختلف با تاكيد بر انعطاف پذيري

كارشناسي ارشد

امروزه رشد سريع جمعيت و شهرنشيني به همراه ضعف برنامه هاي مرتبط با زمين و مسكن، باعث شده تا تأمين مسكن قابل‌استطاعت و در عين حال پايدار، براي گروه‌هاي مختلف اجتماعي به خصوص افراد با درآمد پايين‌تر به عنوان يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي جامعه مطرح شود. مسكن و سكونت، همواره از شرايط اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و اقليمي هر منطقه تبعيت مي‌كند. ماهيت، ميزان كمبود و وجوه نيازهاي سكونتي برحسب گروه‌هاي درآمدي قشرهاي اجتماعي، تعداد اعضاي خانواده و سبك زندگي متفاوت است. بديهي است هر يك به تبع ويژگي‌هاي خود، راه‌حل‌هاي متفاوتي را طلب مي‌كند. با وجود اين شرايط و نيازهاي متفاوت ساكنين يكي از راه‌حل‌ها براي تامين مسكن فراگير و همه‌شمول وجود مسكن قابل استطاعت براي همه اقشار جامعه است. با بررسي شاخص‌هاي مسكن استطاعت‌پذير درمي‌يابيم كه يكي از مهم‌ترين مولفه‌هاي تامين مسكن استطاعت‌پذير براي اقشار مختلف انعطاف‌پذيري است. انعطاف‌پذيري از مسائل مهم و حياتي در طراحي مسكن و فضاهاي سكونتي به شمار مي‌رود كه مورد توجه معماران در سراسر جهان قرار گرفته است. با گذشت زمان، ساختار خانواده ها (به طور مثال: تولد فرزندان و يا ازدواج فرزندان) تغيير شكل داده و در نتيجه نياز‌ها و خواسته‌هاي افراد نسبت به محل زندگي خود و ويژگي‌هاي آن متغير خواهد بود. از طرفي ديگر، ذات انسان‌ها تنوع طلب مي‌باشد. بنابراين اگر مسكن، نيازهاي كاربران آن را تأمين كند، نيازي به ترك و نقل‌مكان به جايي ديگر براي تأمين نياز‌هاي جديد وجود نخواهد داشت و در نتيجه باعث پايداري در سكونت خواهد شد. اين پايداري علاوه بر كمك به استطاعت‌پذيري مسكن، باعث شادابي، سرزندگي، امنيت، هويت بخشي، آسايش و افزايش تعلق خاطر ساكنين نسبت به محل زندگي خودشان مي‌شود. لذا در اين پژوهش با بهره‌گيري از روش مطالعات كتابخانه‌اي-اسنادي و تحقيقات ميداني از وضعيت موجود منطقه مورد‌مطالعه به بررسي ويژگي‌ها، نيازها و مشكلات مي‌پردازيم و به صورت توصيفي- تحليلي به مفاهيم مرتبط با استطاعت‌پذيري براي اقشار مختلف، انعطاف‌پذيري و ضرورت و اهميت بكارگيري آن در طراحي مسكن امروزي پرداخته مي‌شود. سپس به نتايج حاصل از بهره‌گيري چنين رويكردي در طراحي مجتمع‌هاي مسكوني پرداخته و درنهايت درمي‌يابيم كه لازمه‌ي تركيب و توازن اجتماعي در محلات و مجتمع‌هاي مسكوني و بهبود وضعيت كيفي زندگي انسان‌ها، بهره‌گيري از مقوله‌هاي استطاعت‌پذيري و انعطاف‌پذيري در طراحي سكونتگاه‌ها مي‌باشد.

209100

دانشگاه علم و صنعت ايران

سيد عباس يزدانفر

مهندسي معماري گرايش مسكن

سيدباقرحسيني